Choroby przewlekłe – planując ciążę, powiedz o nich lekarzowi

autor: Agata Cygan , 2010-12-06
Choroby przewlekłe – planując ciążę, powiedz o nich lekarzowi
Choroby przewlekłe nie stanowią przeszkody w urodzeniu zdrowego maluszka. Jednak ciąża u kobiet zmagających się z takimi chorobami wymaga szczególnej uwagi i obserwacji. Dlatego też o wszelkich tego typu schorzeniach należy poinformować lekarza prowadzącego. Co istotne, warto to zrobić jeszcze przed planowanym zajściem w ciążę. Pozwoli to doprowadzić chorobę do stanu równowagi, zamienić lek na taki, który jest dozwolony w okresie ciąży oraz ustalić dawki, które nie będą szkodzić rozwijającemu się w brzuchu maleństwu.

Cukrzyca

To jedna z tych chorób, które wymagają od pacjenta ciągłej, systematycznej kontroli swojego organizmu. Kobieta cierpiąca na cukrzycę powinna świadomie wybrać moment poczęcia, a co więcej - odpowiednio się do niego przygotować. Zanim poziom cukru w organizmie się nie ustabilizuje, pacjentka powinna stosować antykoncepcję, która ma na celu zapobiec zajściu w ciążę podczas hiperglikemii. Odstępuje od jej stosowania w chwili uzyskania najbardziej optymalnego poziomu hemoglobiny, w ustaleniu czego pomaga lekarz - przyszła mama powinna być pod jego obserwacją jeszcze przed zapłodnieniem. Ponadto należy kontrolować poziom żelaza, maksymalnie zapobiegać ewentualnej niedokrwistości, a także - dbać o odpowiedni poziom kwasu foliowego. Czas przygotowania do ciąży to też najlepszy okres na dokonywanie ewentualnych zmian w dotychczasowej terapii. Jeżeli pacjentka była leczona preparatami doustnymi, zaleca się ich odstawienie oraz podjęcie leczenia z zastosowaniem preparatów insuliny ludzkiej. Można także pomyśleć o wdrożeniu leczenia za pomocą osobistej pompy insulinowej. Właściwy poziom glukozy we krwi zarówno przed poczęciem, jak i w trakcie całej ciąży, to warunek konieczny jej donoszenia oraz urodzenia zdrowego dziecka. Pomoc lekarza okaże się więc niezbędna tym bardziej, że może on zalecić różne formy dodatkowej pomocy, w zależności od organizmu pacjentki. Mogą to być np. lekkie ćwiczenia fizyczne oraz odpowiednio dobrana dieta. Lekarz zleci także dodatkowe badania, takie jak badanie moczu, krwi, nerek czy dna oka.

Padaczka

Kobiety, cierpiące na padaczkę powinny skonsultować się z neurologiem już kilka miesięcy (najlepiej pół roku) przed planowanym poczęciem. Pomoże on tak dobrać leki, aby maksymalnie zniwelować napady drgawkowe. Należy pamiętać, że ciąża może się przyczynić do zwiększenia ich częstotliwości, a one z kolei wpływają negatywnie na rozwijający się płód (wewnątrzmaciczne niedotlenienie płodu czy też przedwczesne oddzielenie się łożyska). Są one niebezpieczne także dla przyszłej matki, zwiększając ryzyko urazu mechanicznego brzucha. Ewentualne wady rozwojowe płodu mogą być także spowodowane działaniem niektórych leków przeciwpadaczkowych. Lekarz decyduje zwykle o wyborze jednego leku, ponadto zalecając stosowanie jak najmniejszej skutecznej dawki. Już w tym czasie pacjentka powinna zacząć przyjmować kwas foliowy, którego dostarcza także odpowiednio dobrana dieta.

Astma

Większość leków, jakie przyjmować muszą pacjentki chore na astmę, nie wpływa negatywnie na rozwój płodu. Po co więc informować o astmie lekarza? Mimo, że jej wpływ na ciążę jest niewielki (przy odpowiednim leczeniu - żaden), często dzieje się na odwrót - to ciąża może mieć wpływ na przebieg choroby. U niektórych kobiet objawy astmy łagodnieją, u innych ciąża może przyczynić się do pogorszenia stanu choroby, u jeszcze innych - związek taki nie zachodzi. Lekarz specjalista zaleci więc leki odpowiednie dla kobiet w ciąży, zmniejszy ich dawki, a w niektórych przypadkach - zmieni postać leku. Leki wziewne okazują się być bezpieczniejsze dla rozwijającego się w brzuchu maluszka, niż leki doustne. Bywa ją także sytuacje, kiedy konieczne staje się podanie sterydów.

Nadciśnienie

Ciąża u kobiet z nadciśnieniem w większości przypadków przebiega prawidłowo, jednak kobieta powinna pozostawać pod stałą obserwacją lekarza od samego początku.

Nie wszystkie z leków, przyjmowanych podczas leczenia nadciśnienia tętniczego, mogą być stosowane przez kobiety zarówno planujące macierzyństwo, jak też i będące w ciąży. U kobiet cierpiących na nadciśnienie najważniejsze jest więc takie dobranie leków, które odpowiednio obniżą ciśnienie, ale jednocześnie nie wpłyną szkodliwie na płód. Inne reguły doboru stosuje się na początku ciąży, inne wtedy, kiedy u płodu są już wykształcone wszystkie narządy. Poza ustabilizowaniem ciśnienia, należy także ocenić wydolność nerek oraz zmienić terapię na dozwoloną w czasie ciąży. Jej odpowiednie zmodyfikowanie pozwoli na uniknięcie zaburzeń w prawidłowym funkcjonowaniu łożyska, które to zaburzenia mogą być przyczyną niedożywienia płodu oraz odklejeniem się łożyska. Innymi powikłaniami, spowodowanymi brakiem dostosowania leków do ciąży mogą być: niewydolność serca lub nerek, uszkodzenie wątroby, krwotoki - u matki oraz niedotlenienie czy np. zahamowanie wzrostu u dziecka. Ciąża u kobiet z nadciśnieniem w większości przypadków przebiega prawidłowo, jednak kobieta powinna pozostawać pod stałą obserwacją lekarza od samego początku, a szczególnie podczas 3 ostatnich miesięcy przed porodem (wtedy to zagrożenie jest największe i konieczna jest zwiększona czujność).

Choroby tarczycy

Kobiety z chorobami tarczycy, planując urodzenie dziecka, powinny być pod stałą kontrolą lekarza. Najważniejsze jest w tym wypadku utrzymanie stężenia hormonów tarczycowych na odpowiednim poziomie. Powszechnie wiadomo, że zarówno nadczynność, jak też niedoczynność tarczycy mogą być groźne dla organizmu, a nieleczone stwarzają także zagrożenie dla życia. Oba te stany chorobowe są szczególnie niekorzystne u kobiet w ciąży, ponieważ mogą wpłynąć negatywnie na stan płodu. Nawet jeśli u kobiety planującej ciążę, problemy z tym gruczołem występowały dawno temu, najlepiej, aby specjalista ocenił stan i funkcję, a niekiedy także morfologię gruczołu tarczycowego. Pozwoli to, w razie konieczności, zastosować odpowiednią terapię, a tym samym zapobiec ryzyku poronienia, przedwczesnego porodu, niższej wagi noworodka, a także - śmierci okołoporodowej. Kiedy czynność tarczycy jest wyrównana (a więc stężenie hormonów jest prawidłowe), choroba nie powinna wpłynąć na ciążę.

Choroby serca

Pacjentka nie może sama decydować o odstawieniu bądź zamianie leków, gdyż istnieją przypadki, w których leków takich odstawić nie można, kierując się troską o życie matki i zapobiegając ewentualnym powikłaniom.

Kobieta z wadą serca bądź też inną poważną chorobą układu krążenia, planując ciążę powinna skonsultować się z kardiologiem, który oceni ryzyko związane z ciążą. Lekarz pomoże ponadto oszacować szansę dziedziczenia choroby matki przez potomstwo. Pozwoli ustalić optymalny czas na zajście w ciążę oraz sposób leczenia, które będzie najbardziej bezpieczne zarówno dla płodu jak i matki. Wśród leków, stosowanych przy leczeniu chorób serca, wiele jest takich, których w czasie ciąży przyjmować nie należy. Pacjentka jednak nie może sama decydować o ich odstawieniu, gdyż istnieją przypadki, w których leków takich odstawić nie można, kierując się troską o życie matki i zapobiegając ewentualnym powikłaniom. Nieznaczne wady serca nie mają wpływu na prawidłowy przebieg ciąży. Pamiętać jednak należy, że kobiety, które przyjmują doustne leki przeciwzakrzepowe, już w okresie przed planowanym zapłodnieniem powinny je zamienić na preparaty heparyny (podawane pozajelitowo).

Choroby nerek

Ciąża zazwyczaj nie zmienia naturalnego przebiegu choroby nerek, o ile są one wydolne, a więc przebieg choroby nie jest powikłany nadciśnieniem tętniczym. Kobieta cierpiąca na problemy z nerkami, spodziewając się dziecka powinna pozostawać pod stałym nadzorem lekarza. Powinna ponadto zadbać szczególnie o styl życia, w czym pomoże np. specjalista do spraw żywienia czy też pielęgniarką nefrologiczna. Chodzi tu między innymi o stosowanie odpowiedniej diety, przyjmowanie pokarmów według zaleceń, dotyczących dziennego zapotrzebowania na kalorie, dostosowanie spożycia płynów do ilości wydalanego moczu i stanu nawodnienia, wzbogacenie diety o produkty, zawierające białko, błonnik, produkty pełnoziarniste, ryby i nabiał. Ciąża u kobiety z przewlekłą chorobą nerek jest oczywiście ciążą podwyższonego ryzyka, ale stała opieka medyczna oraz zachowanie maksymalnej ostrożności pozwala na urodzenie zdrowego dziecka.

Alergia

Alergia to choroba uciążliwa, a w okresie ciąży potrafi sprawiać jeszcze większe kłopoty niż zazwyczaj. Niekiedy ciąża minimalizuje jej objawy, w innych przypadkach - nasila. Tzw. alergie wziewne, które charakteryzują się lekkim przebiegiem, nie są groźne dla płodu, ale w momencie, kiedy objawy znacznie się nasilają, należy podjąć natychmiastowe działanie. Chodzi przede wszystkim o wyeliminowanie ryzyka wystąpienia astmy, gdyż napady duszności u ciężarnej mogą skutkować niedotlenieniem płodu. Ciąża u kobiety, która przyjmuje leki antyalergiczne, przede wszystkim powinna być zaplanowana, gdyż w ten sposób można dobrać odpowiedni zestaw leków, które nie będą szkodliwe dla dziecka. Lekarz, wiedząc o alergii przyszłej mamy, będzie mógł także dobrać odpowiednią dietę.

Schorzenia okulistyczne

Wada wzroku, choć rzadko rozpatrywana w takich kategoriach, także jest chorobą przewlekłą. Co prawda schorzenia okulistyczne nie wpływają na przebieg ciąży, ale w przypadku niektórych tego rodzaju schorzeń, warto rozważyć sposób rozwiązania ciąży. Niektóre problemy z narządem wzroku są wskazaniem do podjęcia decyzji o wykonaniu cesarskiego cięcia bądź też skrócenia II fazy porodu, które polega na wyeliminowaniu parcia przez rodzącą.

Ciąża kontrolowana

Mimo, że u kobiet cierpiących na choroby przewlekłe, ryzyko wystąpienia powikłań jest większe niż przeciętnie, nie ma powodu, aby rezygnowały one z marzeń o macierzyństwie. Ich ciąża wymaga szczególnej obserwacji i sumienności, ale świadoma kontrola organizmu oraz opieka lekarza pomogą sprawić, aby okres ten przebiegał w prawidłowy sposób. Przede wszystkim już sama decyzja o poczęciu powinna być skonsultowana z lekarzem. Lekarz pomoże także odpowiedzieć na pytania: jak ciąża wpłynie na chorobę, jak choroba oraz przyjmowane leki wpłyną na rozwój płodu oraz jak zmodyfikować dotychczasowe leczenie. Współpraca przyszłej mamy z lekarzem okazuje się być podstawą szczęśliwego rozwiązania oraz urodzenia zdrowego maluszka.

drukuj poleć artykuł

Serwis Ciążowy.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Wasze komentarze:

Sabinka
2010-12-07

Ja mam problem okulistyczny, sporą wadę wzroku i musiałam powiedzieć o tym lekarzowi, zresztą z tego samego powodu będę miała cesarkę.

~Sabinka

Najpopularniejsze artykuły

Urlop ojcowski
Staraniowy

Przydatne placówki

Felietony
Nasi Partnerzy: Międzynarodowa Fundacja na Rzecz Rozwoju Nauki i Promocji Zdrowia Przejdź na stronę IQON
Podmiot odpowiedzialny: International Science and Health Foundation, ul. Kunickiego 10, 30-134 Kraków, tel.: (12) 633 80 57, fax.: (12) 633 80 55