Chrzest i chrzciny dziecka

CHRZEST

Dla kogo i w jakim celu?

Chrzest to rytuał obecny w rzeczywistości religijnej od tysiącleci. Jego celem jest oczyszczenie i obmycie z grzechu pierworodnego (ten aspekt szczególnie uwypuklony jest w Kościele katolickim), a także przyjęcie wiary i zjednoczenie z Kościołem. W zależności od wyznania praktykowany jest w różnej formie, np. poprzez zanurzenie czy pokropienie wodą święconą, a także na osobach w różnym wieku. W Kościele katolickim chrzci się przede wszystkim niemowlęta (ale także osoby starsze, nawrócone i wyrażające chęć przynależenia do KK), w innych grupach wyznaniowych, np. u baptystów czy chrześcijan ewangelicznych chrztu dostąpić mogą wyłącznie osoby dorosłe, które są świadome swojej decyzji.

Kiedy chrzcić dziecko?

Wybór daty chrztu z punktu widzenia formalności z reguły nie nastręcza trudności - przy najbardziej „chodliwych" (świątecznych) terminach wystarczy 2-3 tygodnie wcześniej powiadomić parafię o swoich planach. Decyzja o tym, kiedy ochrzcić dziecko zależy więc przede wszystkim od rodziców. Najczęściej pierwszy sakrament maluchy przyjmują w 3.-4. miesiącu życia, ale zdarza się to także po miesiącu bądź nawet roku od narodzin. Czynnikiem decydującym powinna być osobowość dziecka - jeżeli zapowiada się, że będzie małym rozrabiakiem, lepiej wybrać wcześniejszy termin, kiedy jest jeszcze w miarę spokojne i sporo śpi - wtedy istnieje szansa na mniej problemową (i głośną) uroczystość. Ponadto starsze dziecko jest bardziej ruchliwe i łatwo się rozprasza, może więc być trudno je utrzymać przy udzielaniu sakramentu. Raczej nie zaleca się decydowania o terminie chrztu przed narodzinami dziecka - nigdy nie wiadomo ile potrwa rekonwalescencja matki po porodzie, a także czy okres adaptacyjny malucha (pierwszy miesiąc życia) nie wydłuży się. Dobrze jest też porozumieć się z chrzestnymi i rodziną, by wspólnie ocenić, jak sprawnie przebiegną przygotowania do uroczystości i przyjęcia.

Potrzebne dokumenty i opłaty

Aby otrzymać zgodę na chrzest wymagane jest przedstawienie w kancelarii parafialnej kilku dokumentów:

• aktu urodzenia dziecka,
• aktu ślubu rodziców,
• potwierdzenia odbycia spowiedzi rodziców dziecka,
• danych rodziców chrzestnych (oprócz imion i nazwisk oraz daty urodzenia, także miejsce zamieszkania i wyznanie), a także zaświadczeń z ich parafii, potwierdzających, że mogą pełnić funkcję chrzestnych.

Opłaty za udzielenie chrztu, jak większość sakramentów, przyjmowane są jako ofiara „co łaska". Standardowo rodzice płacą 100-250 zł.

Wybór rodziców chrzestnych

Nad wyborem rodziców chrzestnych dobrze jest zastanowić się wcześniej. Może się bowiem okazać, że najbliższe rodzeństwo ma już grono chrześniaków lub przebywa zagranicą i ich przyjazd może okazać się niemożliwy. Warto pamiętać, że w roli tej nie muszą występować właśnie rodzeni bracia czy siostry. Jest to związane z tradycją, ale chrzestnymi mogą równie dobrze zostać kuzyni, wuj lub ciotka czy przyjaciele. Ważne, by:

• byli członkami danego Kościoła,
• mieli ukończony 16. rok życia i przyjęty sakrament bierzmowania,
• byli świadomi obowiązku udzielania pomocy rodzicom dziecka w wychowaniu go w wierze i wyznaniu, w którym odbywa się obrzęd.

Zgodnie z tradycją obowiązkiem rodziców chrzestnych w dzień uroczystości jest zakup białej szatki dla dziecka (matka chrzestna) oraz świecy (ojciec chrzestny). Współcześnie zarówno ubranko, jak i symbole chrzcielne zwykli zapewniać rodzice, dobrze jest więc przed planowanym zakupem porozmawiać z nimi i ustalić, jakie są faktyczne obowiązki chrzestnych i w czym mogą pomóc rodzicom.

W co ubrać niemowlę i… siebie?

Ubranko dla dziecka na dzień chrztu powinno być przede wszystkim wygodne. Na szczęście wszelkie koronkowe i haftowane suknie, tiule, falbany, sztywne kołnierzyki i kaftany odchodzą w niepamięć i rodzice coraz częściej ubierają swoje maluchy w bawełniane, przewiewne ubranka. I jest to bardzo dobry pomysł. Najlepiej, żeby były też schludne i choć trochę odświętne, co można osiągnąć choćby wyborem jasnego koloru. Warto wziąć także pod uwagę porę roku, w której chrzczone jest dziecko i fakt, że w kościele jest zawsze nieco chłodniej niż na zewnątrz. Strój rodziców i chrzestnych powinien być skromny i elegancki: dla ojców najlepszy jest sprawdzony garnitur (może być zarówno jasny, jak i ciemny), dla mam kostium lub sukienka, niekoniecznie w jasnych barwach i, co ważne w przypadku kobiet jeszcze karmiących piersią, z wygodną do ściągnięcia lub zsunięcia górą.

Symbole chrztu świętego

• Biała szata - już samo jej założenie, przy wypowiadaniu odpowiedniej formuły, oznacza przemianę i przyobleczenie się w nowe życie bez grzechu. Biały kolor symbolizuje czystość i niewinność, ale także światło, życie i triumf. Szatę podczas obrzędu nakłada matka chrzestna.
  
• Krzyżmo - to olej, którym namaszczani są wszyscy przyjmujący sakramenty (zarówno chrztu, jak i bierzmowania czy kapłaństwa).
  
• Paschał - świeca, która zostaje zapalona po zakończeniu punktu kulminacyjnego obrzędu (polania dziecka wodą święconą), jest symbolem życia w światłości wiary, które mają zapewnić dziecku rodzice i chrzestni. Zapalenie światła jest zadaniem ojca chrzestnego.
  
• Ryngraf - medalik z wizerunkiem Matki Bożej Ostrobramskiej (lub innej świętej postaci), stanowiący jeden z najczęstszych prezentów na chrzest lub komunię dziecka.