Ciąża wysokiego ryzyka

Ciąża zagrożona

Ciąża wysokiego ryzyka występuje wtedy, gdy konsekwencje poprzednich ciąż, choroby przewlekłe lub dysfunkcje w budowie narządów wewnętrznych matki, pojawiające się w okresie trwania ciąży jej patologie lub zaburzenia w rozwoju płodu stwarzają zagrożenie dla zdrowia lub życia matki i dziecka. Czasem prowadzą one do nieszczęśliwego finału, ale dziś już coraz częściej dzięki ustaleniu odpowiedniego leczenia i prowadzenia ciąży oraz rozsądnemu nastawieniu i postępowaniu przyszłej mamy pozytywne rozwiązanie jest naturalną koleją rzeczy. Wszystkie czynniki ryzyka, które przyszła mama rozpoznaje u siebie mogą, ale nie muszą być przyczynkiem do problemów zdrowotnych i donoszenia ciąży. Odpowiednio wcześnie podjęte działania sprawiają, że zagrożoną ciążę można przejść bez skomplikowanych zabiegów czy terapii.

Poprzednie ciąże

Jedne z wielu przyczyn powstania zagrożenia związane są z poprzednimi ciążami, szczególnie gdy przebiegały niestandardowo lub zakończyły się interwencją chirurgiczną. Mowa tu przede wszystkim o następujących komplikacjach:

• poronienie (jedno lub więcej),

• urodzenie martwego dziecka,

• zgon noworodka (do 1. miesiąca życia),

• urodzenie dziecka z wadami,

• cesarskie cięcie,

• rzucawka ciążowa lub porodowa, a także stan przedrzucawkowy,

• poród przedwczesny,

• ciąża przenoszona (powyżej 42. tygodnia ciąży),

• urodzenie dziecka o wadze większej niż 4500 g,

• więcej niż pięć przebytych ciąż (prawidłowych).

Choroby matki

Nie bez znaczenia są choroby przewlekłe ciężarnej, a także schorzenia, które pojawiają się już w okresie ciąży oraz dysfunkcje w budowie narządów wewnętrznych, przede wszystkim rodnych:

• nadciśnienie tętnicze - wysokie ciśnienie krwi rozpoznaje się je zwykle w II połowie ciąży, a jego objawami są także obecność białka w moczu oraz obrzęki; wymaga natychmiastowej interwencji - jeśli dziecko jest już rozwinięte rozwiązaniem jest poród, jeśli jest na niego za wcześnie ciężarna zostaje skierowana na oddział patologii ciąży, gdzie oprócz odpowiedniej diety, przyjmowania leków i odpoczynku, wykonuje się badania płodu (przede wszystkim USG i KTG);
  

• cukrzyca - warto jeszcze przed rozpoczęciem starań unormować stężenie glukozy we krwi i pod kierunkiem diabetologa obserwować zmiany i poziom cukru; o ryzyku mowa jest także wtedy, gdy choroba występuje w rodzinie, a nie dotyczy bezpośrednio ciężarnej;

• choroby nerek - wymagany jest tu odpowiedni styl życia i nadzór zespołu terapeutycznego;

• choroby tarczycy - wzmożona kontrola endokrynologiczna przypada na pierwszy trymestr ciąży, kiedy dziecko pobiera od matki wszystkie substancje odżywcze; dawka hormonu powinna być ustalona tak, by starczała dla dwojga;

• padaczka - odpowiednia profilaktyka przed ciążą i przyjmowanie leków w okresie jej trwania zwiększa szansę, że dziecko urodzi się bez wady rozwojowej;

• niewydolność szyjki macicy - niezdolność szyjki macicy do utrzymania płodu w macicy, będąca często przyczyną poronień lub porodów przedwczesnych;

• niedokrwistość sierpowata,

• niewydolność krążenia,

• choroby płuc,

• nałogi (alkoholizm, narkomania, uzależnienie od nikotyny),

• mała miednica,

• wady budowy macicy.

Patologie płodu i ciąży

Niektóre czynniki ryzyka pojawiają się już w okresie ciąży. Mogą dotyczyć rozwoju płodu, dysfunkcji łożyska lub samej ciąży. Bardzo często są na tyle groźne, że okres do rozwiązania ciąży przyszła mama spędza w szpitalu. Zagrożenia, kwalifikujące ciążę do grupy wysokiego ryzyka, związane z płodem i przebiegiem ciąży, to m.in.:

• nieprawidłowe położenie płodu,
  

• wady rozwojowe płodu,

• małowodzie lub wielowodzie,

• ciąża mnoga,

• stan przedrzucawkowy,

• cukrzyca ciężarnych,

• konflikt serologiczny,

• łożysko przodujące,

• przedwczesne odklejanie się łożyska,

• niedokrwistość,

• stłuszczenie wątroby (może wystąpić w 3. trymestrze ciąży lub po porodzie; zagraża życiu matki)

• infekcje i choroby wirusowe.

Inne czynniki ryzyka

Ciąża wysokiego ryzyka dotyczy też często młodych (poniżej 15. roku życia) lub dojrzałych (powyżej 40.) matek. W pierwszym przypadku istnieje zagrożenie, że narządy rodne i układ hormonalny ciężarnej nie są wystarczająco dojrzałe i przygotowane do ciąży i trudu porodu, natomiast w drugim pojawia się ryzyko wystąpienia wad rozwojowych u dziecka i schorzeń samej matki. Czynnikiem ryzyka, dotyczącym przede wszystkim porodu jest też waga przyszłych mam - niewskazana jest zarówno zbyt niska (poniżej 45 kg), jak i zbyt wysoka (powyżej 90 kg).