Kobieta pod napięciem, czyli ratunku, mam PMS!

Skład zespołu

PMS, czyli ang. premenstrual syndrome, jest zespołem objawów nerwowo-somatycznych, które pojawiają się u miesiączkujących kobiet od kilku do kilkunastu dni przed spodziewaną menstruacją. Zespół składa się z – jak szacują naukowcy – co najmniej 150 objawów, zróżnicowanych ilościowo i jakościowo (różnią się przede wszystkim intensywnością odczuwania). Podzielić je można na dwie podstawowe grupy:

Objawy nerwowe (psychiczne):

• rozchwianie emocjonalne (tzw. huśtawka nastrojów),

• skłonność do płaczu,

• rozdrażnienie, łatwość popadania w gniew (czasem nawet agresywne zachowanie),

• uczucie zmęczenia,

• problem z koncentracją, pamięcią,

• ogólne napięcie,

• spadek libido,

• kłopoty ze snem (zarówno bezsenność jak i nadpobudliwość),

• w najcięższych przypadkach – depresja.

Objawy somatyczne (fizyczne):

• bóle głowy (związane z obrzękiem komórek ośrodkowego układu nerwowego),

• bóle mięśni i stawów,

• bóle podbrzusza i pleców (zastój żylny w miednicy mniejszej, a także płynów w macicy),

• bolesność piersi, także ich powiększenie (tzw. mastodynia),

• wzdęcia,

• zaparcia,

• obrzęki (wynikające z zatrzymania wody w tkankach organizmu),

• zmiany apetytu,

• wzmożona potliwość,

• osłabiona koordynacja ruchowa,

• przyrost masy ciała,

• zmiany skórne (wypryski),

• czasem – zaostrzenie alergii lub choroby przewlekłej.

Nie istnieje ani rama wiekowa, ani psychologiczna, która mogłaby wykluczyć prawdopodobieństwo pojawienia się dolegliwości przedmiesiączkowych. Występują one u kobiet od mniej więcej 20. roku życia (ale czasem już od pierwszych miesiączek) aż do przekwitania.

Winowajcy

Podejrzanymi w zakłócaniu cyklu miesiączkowego są, jak to często bywa w przypadkach kobiecych dolegliwości, hormony. O ile w pierwszej połowie cyklu dominuje estrogen (współdziałający z oksytocyną, hormonem odpowiedzialnym m.in. za skurcze macicy podczas orgazmu i porodu), tak pozostałą jego częścią włada progesteron. Oddziałuje on na część mózgu (hipokamp) w dość destrukcyjny sposób – znacząco spowalnia proces myślowy, dekoncentruje, osłabia i powoduje szereg innych objawów psychiczno-fizycznych. Nie uwalnia też – jak estrogen – serotoniny – związku o działaniu uspokajającym, redukującym stres, dlatego mając ręce związane zespołem napięcia przedmiesiączkowego kobieta staje się nerwowa, rozdrażniona i niespokojna.

Walka z napięciem

Ponieważ dolegliwości PMS nie są na tyle uciążliwe, by konsultować się z lekarzem, warto znaleźć domowy sposób na walkę z napięciem. Najskuteczniejsze sposoby to:

• odpowiednia dieta: unikanie ostrych, ciężkostrawnych, bogatych w sól posiłków i produktów rozdymających; ograniczenie kawy i alkoholu; spożywanie owoców i warzyw o działaniu moczopędnym, bogatych w witaminy oraz picie wody niegazowanej;

• relaks i odpoczynek (odpowiednia ilość snu, relaksacyjne kąpiele, masaż bolesnych miejsc),

• zażywanie witamin, w szczególności B6, C oraz E, a także magnezu, łagodzącego stres i napięcie,

• picie ziół (np. niepokalanka mnisiego – na ból piersi, lukrecji – na obrzęki, dzięgiela chińskiego – na skurcze, kaliny koralowej – na bóle brzucha), także uspokajających herbat (np. melisy),

• aktywność fizyczna, rozładowująca stres i napięcie (naukowcy twierdzą, że kobiety uprawiające sport rzadziej odczuwają objawy PMS),

• właściwe nastawienie (pesymistyczne sprzyja popadaniu w stany depresyjne),

• stosowanie antykoncepcji hormonalnej, regulującej pracę hormonów (ich stężenie we krwi jest wówczas stałe, dzięki czemu niedobór progesteronu w drugiej połowie cyklu nie jest odczuwalny).

Kiedy do lekarza?

Jeżeli jednak wiele z wymienionych dolegliwości nie znika ani z chwilą pojawienia się miesiączki, ani później lub ich intensywność uniemożliwia codzienne funkcjonowanie, warto skonsultować się z ginekologiem lub internistą, który pomoże ustalić źródło problemu i zaleci odpowiednie leczenie farmakologiczne. Uciążliwe przypadłości mogą świadczyć o zmianach w obrębie piersi, macicy, jajników, rodzą także podejrzenie endometriozy. Nawet jeśli to tylko PMS, leki uspokajające czy przeciwbólowe, podawane w niewielkich dawkach, dostarczą organizmowi odpowiednie substancje (m.in. serotoninę), dzięki którym poczujesz się znacznie lepiej.