Pierwsze czytanki – złota lista książek dla najmłodszych

autor: Marcin Bielowicz , 2010-04-29
Pierwsze czytanki – złota lista książek dla najmłodszych
W dobie gier komputerowych i telewizji oraz natłoku reklam już najmłodsi faszerowani są przemocą, agresją, jak i chęcią brania tylko dla siebie – dotyczy to nawet kreskówek. Zagraża to prawidłowemu rozwojowi dzieci, które – bezkrytycznie przesiąkając obrazami podawanymi przez media – nie rozwijają wyobraźni, nie poszerzają wiedzy, mają kłopoty natury emocjonalnej. Najlepszym wyjściem z tej sytuacji jest czytanie dziecku na głos, co wyrobi w maluchu nawyk spędzania czasu z książką.

Papierowe bariery

Cała sprawa jest tak ważna, jak prosta do przeprowadzenia. Barierą nie jest czas – wystarczy czytać 10 do 20 minut dziennie, ale każdego dnia. Pieniądze też nie są problemem – jeśli nawet nie stać nas na zakup książek w taniej księgarni czy Internecie, nikt nie każe nam za nie płacić. Możemy poszukać starych wydań w naszych szafach czy bibliotekach szkolnych. Jeśli szukamy książek rekomendowanych dla najmłodszych – możemy skorzystać ze "Złotej Listy" przygotowanej przez Fundację ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom.

Poniżej można znaleźć pozycje aktualnie znajdujące się na "Złotej Liście" dla dzieci w wieku do czterech lat:

  • Marta Bogdanowicz (opracowanie) – Rymowanki-Przytulanki
  • Paulette Bourgeois, Brenda Clark – seria o Franklinie
  • Jan Brzechwa – Wiersze i bajki
  • Gilbert Delahaye – seria o Martynce
  • Barbara Gawryluk – Dżok, legenda o psiej wierności
  • Dimiter Inkiow – Ja i moja siostra Klara
  • Czesław Janczarski – Miś Uszatek
  • Janosch – Ach, jak cudowna jest Panama; Ja ciebie wyleczę, powiedział Miś
  • Astrid Lindgren – Lotta z ulicy Awanturników
  • Sam McBratney – Nawet nie wiesz, jak bardzo Cię kocham
  • Nele Most, Annet Rudolph – Wszystko moje; Co wolno, a czego nie wolno
  • Beata Ostrowicka – Lulaki, pan Czekoladka i przedszkole; Ale ja tak chcę
  • Joanna Papuzińska – Śpiące wierszyki
  • Renata Piątkowska – Opowiadania z piaskownicy
  • Julian Tuwim – Wiersze dla dzieci
  • Wojciech Widłak – seria o panu Kuleczce
  • Agata Widzowska-Pasiak – Dreptak i pępek świata

Trzeba pamiętać, że "Złota Lista" nie jest stała i ulega zmianom – cześć książek na nią wchodzi, część z niej odpada. Dzieje się tak dlatego, że fundacja dostosowuje katalog do otaczającej nas rzeczywistości i czasem jakaś pozycja – ze względu na prezentowanie przestarzałych stereotypów, poglądów czy po prostu będąca mniej atrakcyjna od nowszej – zostaje usunięta. Co ważne, lista jest w pełni interaktywna – każdy z nas może zgłosić wybraną przez siebie książkę do umieszczenia jej wśród najlepszych i taka propozycja zostanie na pewno rozpatrzona. Podobnie fundacja czeka na wszelkie uwagi dotyczące pozycji już znajdujących się na liście – czy podobają się dzieciom, czy są zrozumiałe, czy dla jakichś powodów nie powinny być zalecane najmłodszym. Warto jednak nie zapominać, że także wiele innych książek – tak wymienionych jak i nieuwzględnionych powyżej autorów – może również okazać się świetną lekturą. Wśród tych pisarzy, o których należałoby wspomnieć są m.in.: Maria Konopnicka, Wanda Chotomska, Stanisław Jachowicz („Chory kotek”), bracia Grimm, Hans Christian Andersen, Ewa Szelburg-Zarembina… Książki tych autorów pozwolą przejść do kolejnych, jak A.A. Milne, Tove Jansson, Seweryn Udziela czy Artur Oppman (na dwóch ostatnich wychował się autor tekstu), a Ci do następnych i następnych…

Rozrywka i nauka

Książki dla dzieci powinny rozwijać wyobraźnię i pamięć, wpajać pozytywne wzorce przyjaźni i życzliwości oraz unikać przemocy.

Pamiętajmy, książki dla dzieci powinny uczyć poprzez rozrywkę, doskonalić język, rozwijać wyobraźnię, pamięć, jak i wpajać pozytywne wzorce – uczciwości, życzliwości, odwagi. Obok dostarczania rozrywki mają wydobywać pożyteczne cechy, takie jak umiejętność życia w grupie czy troska o zwierzęta i środowisko naturalne. Najlepiej, jeśli promują optymizm, przyjaźń, ale i rozsądek oraz odpowiedzialność, a unikają przemocy. Zawsze mogą też pomóc rodzicom odpowiadać na trudne pytania. Zważmy, że zabawa i fantazjowanie to sposoby, w jaki dzieci poznają świat. Dlatego właśnie rozwijając wyobraźnię, poznając opowieści o pokonywaniu przeciwności i rozwiązywaniu problemów, maluchy uczą się jak sobie radzić, filtrować informacje, mądrze postępować. Tymczasem dziecko, które ma skromny zasób słów i małą wiedzę – nie będzie samo czytać, bo będzie to dla niego i zbyt trudne i zbyt męczące, zwłaszcza w dobie nie wymagających wysiłku umysłowego programów telewizyjnych. To z kolei doprowadzi do coraz większych problemów emocjonalnych i luk intelektualnych, będących po prostu wynikiem braku edukacji.

Udowodnione naukowo

Także dzieci z upośledzeniami, pod warunkiem że rodzice dużo im czytają, rozwijają się znacznie szybciej.

Dla tych, którzy wątpią w dobroczynny wpływ słowa pisanego, śpieszę donieść, że: nawet dzieci z upośledzeniami, pod warunkiem że rodzice dużo im czytają, rozwijają się znacznie szybciej. Przy tym wszystkim należy pamiętać, że  poziom rozumienia tekstu czytanego z reguły przekracza o kilka lat poziom jego rozumienia podczas samodzielnego czytania. Dlatego zachęcajmy dzieci do książek – przynajmniej na początku tej przygody.

Instrukcja czytania

W wieku około trzech lat dzieci rozumieją już o wiele więcej i zaczynają zadawać nam pytania dotyczące lektury.

Czytać więc, ale jak? Bądźmy aktorami – modulujmy głos, róbmy pełne napięcia – ale krótkie – przerwy, obrazujmy emocje mimiką – wszystko to pomoże przykuć uwagę brzdąca. Dobierajmy książki do wieku malca – niech nie będą one zbyt ciężkie, ani zbyt lekkie. Niemowlęta niestety nie są wzorowymi słuchaczami, nad ich umiejętnością koncentracji musimy dopiero popracować. Nie możemy tracić nadziei, jeśli maluch z uporem wraca do jednej strony, obrazka lub całkowicie traci uwagę. Czytanie na głos z pewnością stymuluje rozwój mózgu malucha. W tym okresie sprawdzają się krótkie historyjki, najlepiej rymowane. Między pierwszym a drugim rokiem życia dzieci chętnie słuchają krótkich opowieści o nich samych i domownikach, a także gdy naśladujemy różne dźwięki. W wieku około trzech lat dzieci rozumieją już o wiele więcej i powoli zaczynają zadawać pytania dotyczące lektury. Czytanie kilkulatkowi rozbudza w nim ciekawość świata i pomaga mu zrozumieć siebie i innych. Dlatego też już od tego momentu starajmy się podrzucać dziecku więcej „książki w książce” – dbajmy, aby ilustracje nie dominowały nad treścią. W ten sposób stopniowo przyzwyczajajmy malucha do książek dla dzieci i młodzieży.

Dobre i złe nawyki

Dzieci bardzo chętnie naśladują rodziców, czego konsekwencją jest fakt, że w domach, w których się czyta… czytają i dzieci. Muszą jedynie nauczyć się, że jest to jeden możliwych sposobów spędzania wolnego czasu. Poza tym wszystkim jest to doskonałe zajęcie dla ojców, którzy nie wiedzą jak zająć się dzieckiem.

drukuj poleć artykuł

Serwis Ciążowy.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Wasze komentarze:

domi
2010-04-30

Kubus skonczyl roczek ale uwielbia sluchac krotkich bajeczek i opowiadan. Oczywiscie nie zawsze bo czesto po paru slowach tekstu juz mu sie nudzi. Warunek ksiazeczki musza byc kolorowe z duza iloscia obrazkow i na tyle mocne aby synek sam mogl przewracac kartki.

domi
joasia
2010-05-31

A "Kubuś Puchatek"? przecież dzieci go kochają. Są dwie oryginalne książki: "Kubuś Puchatek" i "Chatka Puchatka", i teraz jeszcze nowa pt. "Powrót do Stumilowego lasu". Według mnie to idealne książki dla dzieciaków.

~joasia
ela
2010-06-28

Witam wszystkich.
Moje dzieci wrecz pochlaniaja ksiazki.Wrecz wpadly w nalog.Czasem nawet zloszcze sie ,ze zbyt duzo czasu spedzaja nad ksiazka ale z drugiej strony doskonale rozumiem ,ze dobra ksiazka potrafi calkowicie wciagnac.
Pozdrawiam .Ela.

~ela

Najpopularniejsze artykuły

Urlop ojcowski
Staraniowy

Przydatne placówki

Felietony
Nasi Partnerzy: Międzynarodowa Fundacja na Rzecz Rozwoju Nauki i Promocji Zdrowia Przejdź na stronę IQON
Podmiot odpowiedzialny: International Science and Health Foundation, ul. Kunickiego 10, 30-134 Kraków, tel.: (12) 633 80 57, fax.: (12) 633 80 55