Przepisy o aborcji w przypadku ciężkich wad płodu uznane za niekonstytucyjne. Co to oznacza?

autor: Agnieszka Kęsek , 2020-10-30
Przepisy o aborcji w przypadku ciężkich wad płodu uznane za niekonstytucyjne. Co to oznacza?
Emocje związane z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego odnośnie prawa do aborcji sięgają zenitu. Temat ten zdaje się być obecnie na ustach wszystkich. Co dokładnie znajduje się we wspomnianym orzeczeniu i co to oznacza w praktyce?

Orzeczenie TK dotyczące aborcji

22. października Trybunał Konstytucyjny większością głosów (dwóch sędziów było przeciwnych) orzekł, że niezgodny z Konstytucją RP jest przepis znajdujący się w ustawie „antyaborcyjnej" mówiący o tym, że dopuszcza się przerwanie ciąży kiedy istnieje "duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu".

Prezes TK, Julia Przyłębska, zarządziła już ogłoszenie wyroku, który zostanie opublikowane w Dzienniku Ustaw najpóźniej 2. listopada. Dopiero po publikacji obowiązywać zacznie nowy przepis, a „stary" straci moc. Uzasadniając swoją decyzję, sędziowie podkreślali m.in. konieczność prawnej ochrony życia w każdej fazie rozwoju czy też to, że ich zdaniem dziecko w okresie prenatalnym również ma prawo do życia i godności, a nieuleczalna choroba czy upośledzenie płodu nie mogą przesądzać o zakończeniu ciąży.

Dotychczasowy kompromis aborcyjny

Dotychczas obowiązywał tak zwany kompromis aborcyjny. Aborcja była dozwolona w trzech przypadkach:

  • gdy ciąża stanowiła zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety;
  • jeśli istniało podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego (gwałtu, kazirodztwa, współżycia z nieletnią);
  • jeżeli badania prenatalne albo inne przesłanki medyczne wskazywały na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu lub też nieuleczalną chorobę, która zagrażała jego życiu.

Skutki orzeczenia – co to oznacza dla kobiet?

Po publikacji orzeczenia przepisy dotyczące aborcji zostaną zaostrzone. Najprawdopodobniej powołana zostanie specjalna komisja, która doprecyzuje nowelizację przepisów.

W Polsce aborcja będzie możliwa jedynie w dwóch przypadkach - kiedy powstanie wskutek czynu zabronionego albo kiedy życie lub zdrowie kobiety ciężarnej będą zagrożone. Zgodnie z prawem kobiety będą musiały rodzić dzieci nawet, jeśli stwierdzone zostaną wady uniemożliwiające im normalne funkcjonowanie lub śmierć niedługo po narodzeniu.

 

Konsekwencje – o jakie wady i choroby chodzi?

W 2019 roku legalne aborcje w Polsce były wykonywane głównie ze względu na nieodwracalne i ciężkie upośledzenia i wady płodu zagrażające jego życiu. Spośród 1100 wykonanych aborcji w przypadku aż 1076 właśnie to stanowiło przyczynę. W związku z tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego oznacza faktyczny zakaz aborcji w naszym kraju.

Podział aborcji wykonanych w 2019 roku ze względu na wady i choroby płodu wygląda następująco:

  • 271 przypadków - Zespół Downa;
  • 164 przypadki - Zespół Downa wraz z wadami współistniejącymi (m.in. wady serca, wytrzewienie, wodogłowie...);
  • 156 przypadków - wady 1. układu lub organu;
  • 200 przypadków - wady 2. lub więcej układów lub organów (wady mnogie);
  • 88 przypadków - Zespół Edwardsa lub Patau wraz z wadami współistniejącymi;
  • 60 przypadków - Zespół Edwardsa lub Patau;
  • 135 przypadków - pozostałe.

Zespół Edwardsa, Patau… co to oznacza?

Sam Zespół Downa stanowił ¼ przypadków aborcji związanych z ciężkimi i nieodwracalnymi wadami płodu. Większość były to zaś tzw. wady letalne, czyli takie, w przypadku których nawet, jeśli dziecko dożyje do porodu - umrze niedługo po nim. Jeśli natomiast będzie żyło dłużej, wymagać będzie opieki paliatywnej, a jego życie obarczone będzie cierpieniem.

Wśród wad letalnych można wymienić choćby:

  • Zespół Edwardsa - zespół wad wrodzonych spowodowany trisomią chromosomu 18. Częstość występowania zespołu szacowana jest na 1:8000 urodzeń. Wady płodu najczęściej prowadzą do samoistnego poronienia. Częstość wzrasta z wiekiem matki, podobnie jak w zespole Downa. Wady płodu spowodowane chorobą obejmują m.in.: niską masę urodzeniową noworodka, deformacje czaszki, anomalie szkieletu, wady serca, wady rozwojowe nerek, zmiany narządów płciowych, niepełnosprawność intelektualną.
  • Zespół Patau - zespół wad wrodzonych spowodowany trisomią chromosomu 13. Wiąże się z dużym ryzykiem poronienia, natomiast jeśli dojdzie do narodzin, znaczna większość dzieci (70%) umiera do pół roku. Wady płodu spowodowane chorobą obejmują m.in.: niską masę urodzeniową noworodka, ubytek skóry skalpu, wady wzroku, anomalie kończyn, wady sercowo-naczyniowe, wady nerek, przepuklina, holoprozencefalia przebiegająca z wadami narządu wzroku (anoftalmią, mikroftalmią, hipoteloryzmem lub cyklopią) nieprawidłowo wykształconym nosem oraz tzw. trąbką (proboscis), rozszczepem wargi lub podniebienia.
  • Wady serca (nieuleczalne, krytyczne) lub brak serca.
  • Wady cewy nerwowej - w tym wady mózgowia i czaszki, m.in. bezmózgowie, rozszczep czaszki i kręgosłupa, bezczaszkowie, przepuklina oponowo-rdzeniowa, rozszczepienie rdzenia.

Wyrok TK pod kierownictwem Julii Przyłębskiej spowodował, że w wielu miastach Polski zorganizowano manifestacje i strajki.

fot. Zuza Gałczyńska/ unsplash.com/@zgalczynska

 

 

drukuj poleć artykuł

Serwis Ciążowy.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Wasze komentarze:

Brak komentarzy.

Najpopularniejsze artykuły

Urlop ojcowski
Staraniowy

Przydatne placówki

Felietony
Nasi Partnerzy: Międzynarodowa Fundacja na Rzecz Rozwoju Nauki i Promocji Zdrowia Przejdź na stronę IQON
Podmiot odpowiedzialny: International Science and Health Foundation, ul. Kunickiego 10, 30-134 Kraków, tel.: (12) 633 80 57, fax.: (12) 633 80 55