Rak szyjki macicy – zaszczep się, nim będzie zbyt późno

autor: Agata Cygan , 2010-09-16
Rak szyjki macicy –  zaszczep się, nim będzie zbyt późno
Rak szyjki macicy może zaskoczyć w każdym wieku. Jest on skutkiem zakażenia jednym z typów wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV). Na ryzyko infekcji są narażone wszystkie aktywne płciowo kobiety. Większość zakażeń samoczynnie ustępuje, ale niektóre pozostają, zapoczątkowując proces zmian komórkowych, które stopniowo mogą prowadzić do powstania nowotworu. Jak się okazuje, istnieje możliwość uniknięcia owego ryzyka. Tę możliwość daje szczepionka przeciwko rakogennym odmianom wirusa HPV.

Skąd się bierze?

Rak szyjki macicy jest spowodowany zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Istnieje około 100 odmian tego wirusa. Część z nich może być jedynie źródłem powstania niegroźnych zmian na skórze. Tylko niektóre powodują powstanie nowotworów złośliwych, takich jak rak szyjki macicy. HPV to wirus, który przenosi się bardzo łatwo i stosunkowo szybko. Ryzyko jego nabycia przez kobietę rozpoczyna się w momencie pierwszego kontaktu seksualnego ale - co warto zaznaczyć - nie wymaga stosunku penetracyjnego (przenosi się także poprzez bezpośredni skórny kontakt narządów płciowych). Co więcej, pełnej ochrony przed rakiem szyjki macicy nie zapewnia stosowanie prezerwatyw. Większość zakażeń wirusem HPV ustępuje samoczynnie, w czasie od 6 miesięcy do około 1 roku, ale niektóre z nich nie ustępują, przeradzając się właśnie w nowotwór. Istnieją ponadto dodatkowe czynniki, które zwiększają ryzyko infekcji. Są to:

  • palenie tytoniu,
  • obniżony poziom odporności,
  • wczesna inicjacja seksualna,
  • liczba ciąż,
  • inne choroby przenoszone drogą płciową (np. HIV, chlamydia),
  • otyłość,
  • promieniowanie rentgenowskie.

Zapadalność na raka szyjki macicy rośnie w przedziale wiekowym 15 - 45 lat, a następnie spada - powyżej 55 roku życia.

Jak się objawia?

We wczesnej postaci rak szyjki macicy nie daje żadnych, możliwych do rozpoznania objawów, a te, które stopniowo się pojawiają nie są jednakowe u wszystkich zakażonych. Pierwszym symptomem jest zazwyczaj nieznaczne krwawienie z pochwy, które może powtarzać się co kilka dni, oczywiście poza okresem menstruacji. Może się ono pojawiać na skutek wysiłku fizycznego czy też po zakończeniu stosunku płciowego. Krwawienia ustają po pewnym czasie, a na ich miejsce pojawiają się wodniste, lekko podbarwione krwią upławy. We wnętrzu pochwy można wyczuć stwardnienia tkanki macicy. Inne możliwe objawy to: ból w podbrzuszu oraz w okolicy krzyżowo-lędźwiowej, krwiomocz, trudności z oddawaniem moczu, obrzęk kończyn dolnych.

Jak go wykryć?

Regularne badania cytologiczne to najskuteczniejszy sposób wykrycia ewentualnych nieprawidłowości w komórkach szyjki macicy, które to mogą stanowić wczesne stadium rozwoju nowotworu. Badanie polega na pobraniu oraz mikroskopowej ocenie wymazu z tarczy i kanału szyjki macicy. Stosując specjalną szpatułkę, lekarz pobiera warstwę komórek z powierzchni szyjki macicy. Badanie powinno być wykonywane regularnie u każdej kobiety, początkowo raz w roku (przez pierwsze 3-4 lata po inicjacji), a następnie nie rzadziej niż co 3 lata. Nie wszystkie zmiany, wykryte podczas badania są sygnałem rozwoju nowotworu. W zależności od stopnia zmian, może zaistnieć potrzeba wykonania kolejnego badania lub tez przeprowadzenia kolposkopii (badanie powierzchni szyjki macicy, kanału, pochwy i sromu za pomocą urządzenia optycznego - kolposkopu).

Jak zapobiegać?

Szczepienie szczepionką Silgard ma na celu zabezpieczenie nie tylko przed rakiem szyjki macicy, ale także innymi chorobami wywoływanymi przez wirusy brodawczaka ludzkiego.

Już od czterech lat w naszym kraju dostępna jest szczepionka przeciwko rakowi szyjki macicy, u nas znana pod nazwą Silgard (w niektórych krajach - Gardasil). Potocznie stosowana nazwa nie jest dokładna, gdyż szczepionka nie chroni przed nowotworem, ale przed wirusem, który ją wywołuje. Co jednak istotne skuteczność owej szczepionki została oceniona na 100%, a więc szczepienie daje możliwość uniknięcia ryzyka powstania tego właśnie nowotworu. Szczepionka zawiera czynniki stymulujące w organizmie zaszczepionej osoby wytworzenie przeciwciał, skierowanych przeciwko czterem typom wirusa HPV 6,11,16 i 18. Szacuje się, że po przeprowadzeniu szczepienia poziom przeciwciał w organizmie zwiększa się o kilkadziesiąt (a nawet ponad sto!) razy. Szczepionkę podaje się w trzech dawkach:

  • dawka pierwsza („0"),
  • dawka druga (po upływie co najmniej miesiąca),
  • dawka trzecia (nie wcześniej niż po 3 miesiącach od drugiej dawki).

Wszystkie trzy dawki powinny zostać podane w przeciągu pół roku.

Kto powinien się zaszczepić?

Zgodnie z zaleceniami Unii Europejskiej, szczepionka zalecana jest dla dzieci w wieku od 9 do 15 lat oraz kobiet w wieku od 16-26 lat. Nie znaczy to oczywiście, że starsze osoby nie mogą zdecydować się na szczepienie, jednakże skuteczność jego w powyższych grupach jest największa. Szczepionka ma na celu zapobiec zarówno rakowi szyjki macicy, jak i wysokiego stopnia zmianom przedrakowym szyjki macicy, stanom przedrakowym sromu i pochwy oraz powstawaniu brodawek płciowych powodowanych zakażeniem wirusem HPV 6, 11, 16, 18. Szczepienie chłopców także zapobiega zakażeniom wirusem HPV oraz powstawaniu brodawek płciowych, będących dokuczliwym schorzeniem. Nie została potwierdzona skuteczność szczepienia mężczyzn. Szczepionka przynosi niewątpliwie największą korzyść, jeżeli jest podawana zanim dojdzie do zakażenia którąkolwiek z odmian wirusa brodawczaka ludzkiego, ale nawet w przypadku osób zarażonych jednym lub kilkoma jego typami, szczepienie będzie chroniło przed pozostałymi odmianami wirusa, uwzględnionymi w szczepionce. Należy zaznaczyć, że szczepienie nie zmienia przebiegu nabytej już infekcji, dlatego też szczepionka nie jest w żaden sposób skuteczna w walce z rozwijającym się nowotworem. Dobrym rozwiązaniem jest więc przeprowadzenie szczepienia jeszcze przed inicjacją seksualną. Oczywiście także kobiety aktywne seksualnie mogą się zaszczepić, gdyż nie wiedzą one czy są zakażone wirusem HPV.

Kto nie powinien się szczepić?

Przeciwwskazaniem do szczepienia jest nadwrażliwość na składniki szczepionki (sprawdzona w badaniu) oraz choroby, którym towarzyszy występowanie wysokiej gorączki. Niewysoka gorączka albo przeziębienie nie są jednak powodem do odłożenia terminu szczepienia. Należy zrezygnować z niego, jeżeli po otrzymaniu pierwszej dawki wystąpiła reakcja alergiczna. Osoby, które mają stwierdzone zaburzenie krwawienia, np. cierpiące na hemofilię lub mające osłabiony układ odpornościowy, powinny poinformować o tym lekarza przed podaniem szczepionki. Jeżeli osoba, która ma zamiar poddać się szczepieniu, a jest bądź planuje zajść w ciążę w trakcie cyklu szczepień, powinna także skorzystać z porady lekarza. Jednak już matki karmiące piersią mogą bez obaw zdecydować się na szczepienie.

Koszt pełnego bezpieczeństwa

Aby uniknąć potencjalnego niebezpieczeństwa i niepotrzebnych obaw przed ewentualnym zakażeniem, wszystkie młode kobiety powinny zdecydować się na szczepienie. Jedyną jak na razie barierą w powszechnym stosowaniu szczepionki jest jej cena. Pojedyncza dawka to koszt około 500 złotych, a więc cały cykl szczepienia wynosi około 1500 zł. We własne zdrowie warto oczywiście inwestować, ale biorąc pod uwagę, że rak szyjki macicy to jeden z najczęściej występujących nowotworów u kobiet, cena ochrony przed nim jest zdecydowanie za wysoka. Należy pamiętać, że szczepionka nie zwalnia z konieczności regularnego wykonywania badań profilaktycznych.

drukuj poleć artykuł

Serwis Ciążowy.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Wasze komentarze:

domi
2010-09-20

To czy ja dobrze rozumiem ,ze tylko dziewice sa bezpieczne ? Bo nie dosc ,ze tak latwo zarazic sie tym podstepnym wirusem to jeszcze dochodzi duza ilosc czynnikow zwiekszajacych ryzyko infekcji. A cena szczepionki zwala z nog.

domi
renia
2010-09-21

Skoro wiadomo ,ze rak szyjki macicy zagraza tak wielu kobietom to czemu choc w czesci szczepienie nie jest refundowane? Czyzby na naszym zdrowiu a niekiedy zyciu tylko nam samym zalezalo? Bo chyba tak.Lepiej zapobiegac jak leczyc fajny slogan tylko skad wziasc taka kase?

renia
kinga
2010-09-22

Witam .
Jest to bardzo powazny problem a przez wiele kobiet i nawet lekarzy bagatelizowany. Czesto na cytologie trzeba czekac miesiac lub dwa bo takie sa terminy i nie zawsze sie trafi w odpowiedni dzien cyklu.
Kinga.

~kinga
klaudia
2012-02-12

Cena szczepionki - Masakra.
Poprostu zmiejszyc cene szczepionki a wiecej kobiet bd sie szczepic.

~klaudia

Najpopularniejsze artykuły

Urlop ojcowski
Staraniowy

Przydatne placówki

Felietony
Nasi Partnerzy: Międzynarodowa Fundacja na Rzecz Rozwoju Nauki i Promocji Zdrowia Przejdź na stronę IQON
Podmiot odpowiedzialny: International Science and Health Foundation, ul. Kunickiego 10, 30-134 Kraków, tel.: (12) 633 80 57, fax.: (12) 633 80 55