Rodzice na Wyspach – ciąża i poród w Wielkiej Brytanii

autor: Marcin Bielowicz , 2009-07-20
Rodzice na Wyspach – ciąża i poród w Wielkiej Brytanii
Mieszkasz w Wielkiej Brytanii, masz dziecko, a może będziesz je mieć? Należą Ci się więc szczególne prawa i przywileje. To, czy z nich skorzystasz - zależy oczywiście od Ciebie. Warto jednak wiedzieć, jakie zasady, zwyczaje i świadczenia czekają na Ciebie na Wyspach – bo prowadzenie tam ciąży wygląda nieco inaczej niż w Polsce.

Wyjazd porodowy

Zacznijmy od najprostszej sprawy. Kto jedzie za granicę, żeby urodzić tam dziecko? Okazuje się, że wiele kobiet. Dlaczego? – wierzą, że za granicą będą miały po prostu lepszą opiekę. W tym przypadku potrzebna jest Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego, która uprawnia do korzystania ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu w innych państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii. Generalnie jest ona ważna na terenie całej Europy, włącznie z krajami bałtyckimi, ale bez Białorusi i Ukrainy. Aby móc rodzić za granicą, wystarczy tylko posiadanie tej karty. Prawo do jej otrzymania mają osoby ubezpieczone w NFZ oraz nieubezpieczone kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu posiadające obywatelstwo polskie i stałe miejsce zamieszkania na terytorium RP, a także ich dzieci - to znaczy wszystkie osoby posiadające miejsce zamieszkania na terytorium RP, które nie ukończyły 18 roku życia.

Ostatnimi czasy to właśnie w Wielkiej Brytanii mieszka i rodzi dzieci coraz więcej Polek. Warto więc poznać wszystkie prawa i przywileje rodziców, na jakie możemy liczyć na Wyspach.

Pity, nipy i regony

Opiekę nad ciężarną z ramienia służby zdrowia sprawują na Wyspach trzy osoby: lekarz rodzinny, położna oraz lekarz – ginekolog. Jednak najpierw to lekarz rodzinny musi zadecydować o skierowaniu kobiety do specjalisty. Generalnie wszyscy pracujący oraz ich rodziny mają prawo do bezpłatnej służby zdrowia, ale koniecznym jest posiadanie Numeru Ubezpieczenia Społecznego (National Insurance Number). W tym celu należy udać się do lokalnego Job Centre. Osoby formalnie zatrudnione w Polsce, ale wykonujące zlecenie w Wielkiej Brytanii muszą posiadać druk E 128, który poświadcza opłacanie składek w Polsce.

Czas testów i czas decyzji

Położna przeprowadza „wywiad środowiskowy”, zbierając informacje o naszym stanie zdrowia, historii chorób w rodzinie itp. Wykonuje też testy krwi oraz inne pomiary w celu sprawdzenia stanu zdrowia przyszłej matki. Około 12. tygodnia przychodzi czas na pierwsze badanie ultrasonograficzne. Dokonuje się wówczas wyboru rodzaju porodu (poród naturalny, w basenie, cesarskie cięcie). W okolicach 20. tygodnia ciąży przeprowadzone zostanie drugie obowiązkowe badanie ultrasonograficzne, a kobiety z grupą krwi RH- czeka profilaktyka przeciwko przeciwciałom anti-D.

Wizyty położnej

Szkoła rodzenia w Anglii jest bezpłatna, nie trzeba także dopłacać za znieczulenie i poród rodzinny. Co więcej, w trakcie ciąży i jeszcze przez rok po niej przysługuje darmowa opieka dentystyczna i bezpłatne lekarstwa na receptę.

Wkrótce nadchodzi czas domowych odwiedzin położnej. Będzie ona kontynuowała swoje badania aż do szczęśliwego końca. Z położną należy ustalić cały plan porodu, zdecydować o pozycji, w jakiej będzie się rodzić, o ewentualnej osobie towarzyszącej. Szkoła rodzenia w Anglii jest bezpłatna, nie trzeba także dopłacać za znieczulenie i poród rodzinny. Co więcej, w trakcie ciąży i jeszcze przez rok po niej przysługuje darmowa opieka dentystyczna i bezpłatne lekarstwa na receptę.

Na scenę wkracza lekarz

Narodziny mogą się odbyć w szpitalu lub w domu, pod czujnym okiem położnej. Możliwe, że wtedy po raz pierwszy zobaczysz lekarza - do tej pory ciąża zwykle rozwija się pod kontrolą położnej. Na naszą prośbę możemy otrzymać znieczulenie. Podczas porodu oczywiście może towarzyszyć nam bliska osoba – zarówno mężczyzna, jak i kobieta (za co - jak już wspomniano - nie są pobierane żadne opłaty).

Reguła „11 a 1”

W Wielkiej Brytanii utarty zwyczaj stanowi, że kobieta pracuje praktycznie do samego porodu, jednak oczywiście istnieje możliwość wzięcia urlopu, który maksymalnie wynosi jeden rok. Co ważne, deklarację urlopową należy złożyć między 11 tygodniem przed - a jednym dniem po rozwiązaniu.

Tęcza zapomogowa

Wprawdzie o niektóre świadczenia można ubiegać się dopiero po roku opłacania składek, jednak część zasiłków przysługuje już w momencie podjęcia pierwszej pracy na Wyspie. Wśród nich należy wymienić: Child Benefit, Child Tax Credit, Council Tax Benefit, Housing Benefit oraz Working Tax Credit. Kto więc może ubiegać się o pomoc społeczną? Osoby o niskim dochodzie, wychowujące dzieci, opiekujące się osobą niepełnosprawną, powyżej 60. roku życia, wdowy i wdowcy.

Child Benefit

Child Benefit to świadczenie wolne od podatku, które otrzymuje każdy, kto opiekuje się dzieckiem mieszkającym w Wielkiej Brytanii do osiągnięcia przez nie wieku 16 lat lub nawet 19 lat - w wypadku gdy wciąż uczy się ono w pełnym wymiarze czasowym. Jeśli jedno z rodziców pracuje na Wyspach, a dziecko mieszka w Polsce, również i w tym przypadku Child Benefit może zostać przyznany. Wynosi on 17,45 funta (100 zł) tygodniowo na pierwsze dziecko i 11,7 funta na każde następne.

Formularz wniosku otrzymuje się w lokalnym biurze JobcentrePlus. Można także składać podanie o Child Benefit za pośrednictwem strony internetowej https://esd.dwp.gov.uk/dwp/index.jsp.

Child Tax Credit oraz Working Tax Credit

Aż dziewięć na dziesięć rodzin w Wielkiej Brytanii otrzymuje Child Tax Credit - świadczenie dla rodzin wychowujących dzieci i młodzież uczącą się w pełnym wymiarze godzin.

Aż dziewięć na dziesięć rodzin w Wielkiej Brytanii otrzymuje Child Tax Credit - świadczenie dla rodzin wychowujących dzieci i młodzież uczącą się w pełnym wymiarze godzin, których roczny dochód nie przekracza 58 175 funtów (334 tys. zł) lub 66 350 funtów (381 tys. zł) - kiedy dziecko nie skończyło jeszcze roku. Kwota uzależniona jest od dochodów rodziny, liczby dzieci i wydatków z tym związanych. Working Tax Credit jest przeznaczony dla osób o niskich dochodach. Do jego otrzymywania kwalifikują się osoby pracujące minimum 30 godzin tygodniowo lub 16 godzin w przypadku wychowujących dziecko bądź niepełnosprawnych. Najniższa kwota Working Tax Credit to 1665 funtów (9,5 tys. zł) rocznie, maksymalnie może wynieść nawet kilka tysięcy funtów rocznie. Formularze do ubiegania się o Child Tax Credit i Working Tax Credit znajdują się do pobrania w lokalnym HMRC Enquiry Centre lub Jobcentre Plus. Pod numerem telefonu 0845 300 3900 można uzyskać informacje dotyczące sposobu ich wypełnienia. Jeśli wypełniając formularz wniosku o Tax Credits jesteś dopiero pierwszy rok na Wyspie, wpisujesz swoje przewidywane tegoroczne zarobki. Trzeba też zaznaczyć, że otrzymywanie Tax Credits nie blokuje możliwości odbierania Sure Start Maternity Grant w wysokości 500 funtów (2,9 tys. zł) - jednorazowej zapomogi (coś w rodzaju polskiego becikowego) przyznawanej po urodzeniu lub zaadoptowaniu dziecka. Na stronie www.taxcredits.inlandrevenue.gov.uk/Qualify/DIQHousehold.aspx można stosunkowo łatwo sprawdzić, czy przysługuje Ci taka ulga. Należy wspomnieć, że dzieci urodzone po 1 września 2002 roku otrzymują prezent w postaci bonu na 250 funtów od rządu brytyjskiego. Rodzice mają obowiązek wpłacić pieniądze na konto, a wypłacić je można dopiero kiedy dzieci ukończą 18 lat.

Statutory Maternity Pay oraz Maternity Allowance

O zasiłek macierzyński Statutory Maternity Pay można wystąpić pod warunkiem, że przez 26 tygodni ciąży (do 15. tygodnia przed urodzeniem) pracowało się u jednego pracodawcy i zarabiało minimum 82 funty (470 zł) tygodniowo. Zasiłek przez pierwsze sześć tygodni urlopu wynosi 90 proc. tygodniowych zarobków, następnie przez 20 tygodni – już tylko 106 funtów (610 zł) tygodniowo lub 90 proc. tygodniowych zarobków, jeśli wynoszą one mniej niż 106 rzeczonych funtów. 
Przyszłe mamy zatrudnione na podstawie umowy o pracę mają prawo do wykorzystania 26 tygodni płatnego urlopu macierzyńskiego i – w razie potrzeby - kolejnych 26 tygodni bezpłatnego urlopu wychowawczego.

Z kolei Maternity Allowance przyznawany matkom, które zmieniły pracę w czasie ciąży, są samozatrudnione, bezrobotne albo zarabiają po prostu za mało, żeby kwalifikować się do przyznania im SMP. Matka taka musi jednak przepracować  26 tygodni z 66 poprzedzających datę porodu i przez 13 tygodni zarabiać więcej niż 30 funtów (172 zł) tygodniowo. Przyznawane kwoty są identyczne jak w przypadku SMP.

Housing Benefit oraz Council Tax Benefit

Housing Benefit (zasiłek mieszkaniowy) i Council Tax Benefit (zasiłek na podatek lokalny) to świadczenia, które pomagają opłacić rachunki za mieszkanie i podatek lokalny. Koniecznym jest wypełnienie formularza - HCTB1. O zasiłek mieszkaniowy może ubiegać się każdy, kto nie ma oszczędności większych niż 16 tys. funtów (92 tys. zł). Wysokość tego świadczenia jest uzależniona od opłat za mieszkanie, przeciętnych cen w rejonie, wielkości domu, przychodu, oszczędności, innych otrzymywanych zasiłków oraz wieku i liczby osób w rodzinie. Council Tax Benefit pokrywa część lub całość opłat związanych z podatkiem lokalnym.

Income Support

O świadczenie Income Support można starać się dopiero po przepracowaniu 12 miesięcy. Jest on przyznawany tym osobom, które z niezależnych od siebie przyczyn nie mogą pracować w pełnym wymiarze godzin, a ich dochód nie pozwala na  utrzymanie. Do ubiegania się o Income Support są uprawnione osoby, które pracują mniej niż 16 godzin tygodniowo lub nie pracują wcale, a ich oszczędności nie przekraczają 8 tys. funtów (46 tys. zł) - oraz oczywiście matki przebywające na urlopie wychowawczym. Wszystkie formalności należy załatwiać w lokalnym Jobcentre. Pobierając  Income Support, masz automatycznie przyznane prawo do otrzymywania Housing Benefit i Council Tax Benefit, darmowej opieki dentystycznej, leków na receptę i stołówki szkolnej dla dzieci.

Temat-rzeka

Nie jest to z pewnością wszystko, co można byłoby napisać o rodzicielstwie na Wyspach, a jedynie swoista esencja najczęstszych problemów i zagadnień, jakie nurtują kobiety zastanawiające się nad ciążą, porodem i życiem „po” w Wielkiej Brytanii. Mamy nadzieję, że powyższe wskazówki okażą się pomocne w podejmowaniu życiowych przecież - bo mających wpływ na los naszego dziecka - decyzji. W razie dalszych wątpliwości należy udać się pod wskazane adresy i tam prosić o szczegółowe informacje. Powodzenia!

drukuj poleć artykuł

Serwis Ciążowy.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Wasze komentarze:

Brak komentarzy.

Najpopularniejsze artykuły

Urlop ojcowski
Staraniowy

Przydatne placówki

Felietony
Nasi Partnerzy: Międzynarodowa Fundacja na Rzecz Rozwoju Nauki i Promocji Zdrowia Przejdź na stronę IQON
Podmiot odpowiedzialny: International Science and Health Foundation, ul. Kunickiego 10, 30-134 Kraków, tel.: (12) 633 80 57, fax.: (12) 633 80 55