Skutki niedoboru witamin w okresie ciąży

autor: lek. med. Witold Kłosiński , 2009-05-25
Skutki niedoboru witamin w okresie ciąży
Ponieważ w dzisiejszych czasach już nie tylko mężczyźni, ale również kobiety rzucają się w wir pracy zawodowej i kariery, domowe, pieczołowicie przygotowywane jedzenie odeszło do lamusa. Liczy się czas. A czas to potrawy i dania gotowe, najlepiej - dostępne w trzy minuty. Co prawda część z pań rzeczywiście stara się dbać o dietę i spożywać produkty nieprzetworzone, czyli zdrowe, mimo wszystko jednak niedobór witamin jest problemem występującym powszechnie. Dodatkowo - stosowana przez coraz młodsze kobiety antykoncepcja również może powodować braki w niezbędnych organizmowi składnikach mineralnych. Dotyczy to szczególnie witaminy B12 i kwasu foliowego.

Witaminy są związkami organicznymi, które są niezbędne do zachowania zdrowia oraz prawidłowego przebiegu wszystkich procesów metabolicznych zachodzących w naszym organizmie. Nie należą one ani do białek, ani do tłuszczy, ani do cukrów. Witaminy nie są źródłem energii. Są natomiast niezbędnymi elementami enzymów, są odpowiedzialne za liczne procesy wewnątrzustrojowe, za regenerację i wzrost tkanek, i wreszcie - zdrowe oraz prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu. W okresie ciąży ich rola jest olbrzymia.

Niedobory witamin mogą prowadzić nawet do uszkodzenia płodu. Niedobór lub brak poszczególnych witamin powoduje zaburzenia fizjologiczne (utrata homeostazy), nazywane hipowitaminozami (niedoborem witamin w organizmie) i awitaminozami (zupełnym brakiem witamin w organizmie).

Dieta kobiet ciężarnych jest szczególnie ważna i to zarówno w trakcie ciąży, jak i podczas karmienia. Bardzo istotnym elementem opieki przedporodowej jest ustalenie ewentualnych niedoborów i ich uzupełnienie oraz ustawienie odpowiedniej diety bogatej we wszystkie niezbędne substancje, w tym witaminy. Dieta powinna być pełnowartościowa i wysokoenergetyczna. Musi być urozmaicona i zróżnicowana. Posiłki powinny być spożywane częściej, ale w mniejszych porcjach. Dodatkowo ciężarna powinna spożywać regularnie owoce, warzywa i produkty zbożowe. Racjonalna dieta w tym okresie powinna dostarczać odpowiednią ilość energii, a także zawierać niezbędne składniki odżywcze, czyli tłuszcze, białka, węglowodany, witaminy oraz minerały.

Przy rozpisywaniu diety dla ciężarnej, czynnikami branymi pod uwagę są: waga, wzrost, wiek, tendencje do nadwagi, otyłość w rodzinie (predyspozycje genetyczne), aktywność fizyczna, styl życia.

Dodatkowej podaży energii w diecie wymagają te z pań, u których spadek masy ciała w trakcie karmienia piersią przekroczył normy przyjęte dla ich wieku i wzrostu oraz dla matek karmiących więcej niż jedno dziecko. Poniżej w tabeli przedstawiam skutki niedoboru witamin. Przy dużych niedoborach każdy z niżej wymienionych objawów może wystąpić u kobiety ciężarnej, dodatkowo podane jest zapotrzebowanie w okresie ciąży i karmienia na poszczególne witaminy.

Witamina Objawy niedoboru Występowanie Zapotrzebowanie
Kwas foliowy Niedobór u ciężarnej może powodować poważne wady wrodzone szczególnie układu nerwowego. Może doprowadzić do anemii i objawów żołądkowo-jelitowych Warzywa liściaste, ziarna zbóż, rośliny strączkowe, wątroba, drożdże, suche kiełki, soczewica, pomarańcze, pełnoziarniste pieczywo, buraki, szpinak  Ciężarne – 420 µg/dobę
Karmiące – 550 µg/dobę
Witamina B12 Najczęściej u jaroszy, u osób ze schorzeniami związanymi z nieprawidłową produkcją czynnika IF w żołądku lub zaburzeniami wchłaniania w jelitach. Wśród objawów dominują niedokrwistość, zaburzenia żołądkowo jelitowe i brak apetytu, nudności i wymioty, zaburzenia neurologiczne (zaburzenia czucia, niezborność ruchów), zaburzenia wzrostu u dzieci  Wątroba, mięso, niektóre ryby, jaja, produkty mleczne,
w mniejszym stopniu niełuskane ziarna zbóż, drożdże, fasola bób, orzechy
Ciężarne - 20-25
µg dziennie
Karmiące - 15-20
µg dziennie
 
Witamina C Krwawienia z dziąseł, zaburzeń trawienia, biegunki i anemia, szkorbut, łatwe pękanie naczyń i tworzenie się krwiaków oraz krwawienia z nosa, ból stawów oraz bóle mięśniowe, bladość skóry, długie gojenie się ran, problemy ze zrostem kości po złamaniach
Owoce dzikiej róży, czarna porzeczka, warzywa kapustne, ziemniaki, owoce cytrusowe, pomidory  Ciężarne – 85 mg/dobę
Karmiące – 110 mg/dobę
Witamina A
   
Rozpuszczalna w tłuszczach

Tak zwana kurza ślepota, czyli niewidzenie nocne, szorstka, sucha, pękająca skóra, suche, łamliwe włosy, podłużne bruzdowanie paznokci, suche spojówki oraz zmiany chorobowe na rogówce, wrażliwe, krwawiące dziąsła, zmniejszona odporność na zakażenia, uczucie przemęczenia Wątroba, marchew, szpinak, liście pietruszki, sałata, pomidory, dynia, owoce (morele, melony) Ciężarne -1200
µg dziennie
Karmiące
- 1550
µg dziennie
Witamina K


Rozpuszczalna w tłuszczach

Najczęściej do niedoboru witaminy K dochodzi u osób mających uszkodzoną wątrobę, u noworodków, u chorych przewlekle przyjmujących antybiotyki oraz u osób z zaburzeniami wchłaniania lub nadmierną jej utratą. Podstawowym objawem niedoboru są krwawienia obecne w stolcu i moczu, oraz dość często krwawienia z dziąseł Sałata, kabaczki, kalafior, wątroba i inne podroby Ciężarne - 0,03
mg/kg masy ciała
Karmiące – 0,035 mg/kg m.c.
Witamina D
   

Rozpuszczalna w tłuszczach   

Głównym objawem niedoboru witaminy D jest krzywica i osteoporoza. Dodatkowo powoduje choroby zębów, osłabienie wytrzymałości kości, osłabienie siły mięśni Produkty mleczne, jajka, tran, wątroba Ciężarne - 10 µg dziennie
Karmiące -12 µg dziennie
Witamina E
   

Rozpuszczalna w tłuszczach

Niedobór witaminy E może prowadzić do łatwiejszego pękania drobnych naczyń krwionośnych i powstawania wybroczyn i krwiaków, zmniejszenia zdolności rozrodczych, pogorszenia sprawności mięśnia sercowego, kruchości i suchości skóry
 
Kiełki pszenicy, ziarna zbóż, pieczywo razowe, ryż orzechy, soja, olej słonecznikowy, pestki słonecznika, warzywa oleiste, żółtka jaj kurzych Ciężarne – 12 mg/dobę
Karmiące – 15 mg/dobę
Witamina B6 Zmiany łojotokowe skóry, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (języka, kącików warg), niedokrwistość. Bardzo rzadko spotykany niedobór. Występuję w przypadkach ciężkiego niedożywienia Nieoczyszczone ziarna pszenicy i kukurydzy, wątroba, ryby, drożdże, ziemniaki,
podczas obróbki termicznej produktów (zamrażanie, zabiegi kulinarne, przemiał zbóż) dochodzi do znacznych strat witaminy
Ciężarne – 3 mg/dobę
Karmiące – 3.3 mg/dobę
Witamina B1
Spotykany głównie u alkoholików. Uczucie rozbicia, osłabienia, zmęczenia i rozdrażnienia, bezsenność, zaburzenia pamięci i depresja, brak apetytu, oczopląs Produkty zbożowe, ciemne pieczywo, płatki owsiane, mięso warzywa strączkowe, orzechy i drożdże, groch, fasola Ciężarne – 2,0 mg/dobę
Karmiące – 2,2 mg/dobę
Witamina B2 Rzadko spotykany niedobór w przypadkach ciężkiego niedożywienia. Objawy to zapalenie spojówek, stany zapalne narządów rodnych i zapalenie języka oraz zajady Mleko i produkty mleczne, kasze gruboziarniste, ciemne pieczywo, chude mięso, wątroba Ciężarne – 4 µg/dobę
Karmiące – 4,2 µg/dobę

 

drukuj poleć artykuł

Serwis Ciążowy.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Wasze komentarze:

symbiosis11
2009-09-20

Ja ogolnie staram sie jesc duzo warzyw i owocow. Bywa ze biore jakies suplementy diety i witaminy.

symbiosis11
zabka300
2009-09-26

Bardzo dużo przyszłych mam ma niedokrwistość związaną z niedoborem żelaza, a to prowadzi do objawów stresu tlenowego czesto towarzyszącego ciaży.

zabka300
domi
2009-10-24

Witaminy sa bardzo wazne do prawidlowego funkcjonowania calego naszego organizmu a co dopiero gdy rozwija sie w nim malenkie dzieciatko. Niestety czasem zdrowe odzywianie sie nie wystarcza.Nie nalezy bac sie witamin w pastylkach tylko trzeba uwazac aby nie przesadzic z ich zazywaniem.Zwlaszcza kobieta w ciazy powinna brac witaminy pod kontrola lekarza i tylko takie ,ktore sa wlasnie dla niej przeznaczone.

domi
ela
2010-06-21

Witam wszystkich.
Zwlaszcza w ciazy witaminki sie przydaja .Nawet najzdowsze jedzenie nie zawsze jest w stanie pokryc naszego zapotrzebowania na witaminy. Po to sa stworzone specjalne suplementy dla kobiet w ciazy zeby uzupelnic niedobor witamin.
Pozdrawiam .Ela.

~ela
Niki80
2010-10-09

bardzo fajny artykuł. jestem teraz w 7 miesiącu ciąży i właściwie od początku biorę witaminy (teraz Feminatal Metafolin N 800 z DHA) i poza tym staram się dobrze i racjonalnie odżywiać. myślę, że dzięki temu wyniki badań mam w porządku i ogólnie dobrze się czuję. ale niektóre punkty z artykułu też wprowadzę do swojej diety i będę bardziej świadomie wybierać produkty spożywcze :)

~Niki80
Grażyna
2012-09-28

Najlepszym rozwiązaniem jest branie suplementu z witaminami, tj. Materna. Dbanie o siebie, wysypianie, zdrowe odżywianie.

~Grażyna
Nataliia
2013-02-06

ja miałam na początku ciąży dość duży niedobór witamin, możliwe że spowodowane to było tym iż przed ciąża dość często miałam anemie i nie bardzo przepadam za warzywami, a le w czasie ciąży stosowałam suplement diety ladee Vit i moje wyniki wszystkie się unormowały

~Nataliia
ela
2013-12-24

Ja dopóki mój lekarz nie zalecił mi witaminy D, nie zdawałam sobie sprawy jak ważna jest dla ciężarnych i matek karmiących. Kojarzyłam ją z małymi dziećmi a okazuje się, że jest równie ważna dla każdego. Biorę polecony w aptece D-vitum, jest wygodny i dobrze tolerowany przez organizm.

~ela
Jola
2014-04-06

Uważajcie na witamine A, absolutnie nie zażywajcie jej w ciazy bo ma działanie teratogenne czyli mutagenne i powoduje wady płodu. W tym artykule powinni o tym napisać a nie zalecać ją jeszcze kobietom w ciąży!!!!!

~Jola
Luiza
2015-02-19

W ciąży nie moglam wcale jeść, jedyne co mi podchodziło to ryba wędzona i ziemniaki z sosem pieczarkowym, brałam witaminy w tabletkach. Dobrze, że chociaż dzięki straczkom zapewniałam dziecku kwas foliowy bo nie każdy lekarz go przepisuje. Jak wychodziłam ze szpitala to mojemu dziecku przepisał Vita DK, a mnie żelazo bo miałam go niedobór, ogólnie moje wyniki pozostawiały wiele do życzenia. W ciaży trzeba bardzo o siebie dbać, ja w 9 miesiącu wazyłam tyle co przed ciażą, tak schudłam, a później nie miałam siły urodzić.

~Luiza
Berta
2015-03-15

Planujac dziecko juz powinno się pozbyć z organizmu toksyn i zacząć zdrowo sie odżywiać, nie brałam w ciąży lekarstw, ale jadłam zdrową żywnośc, wszystko zdrowe, zero chemii. maleństwu podawała Vita DK , ale sama nadal zdrowa żywność , miałam to szczeście, że miałam dostęp do świeżych, niepryskanych warzyw i owoców :)

~Berta
Ania
2015-06-08

By mieć pewność, że właściwie dbam o siebie i maluszka, stosuję Pharmaton Matruelle. Jedna kapsułka zawiera witaminy i minerały potrzebne każdego dnia kobietom w ciąży. Zawiera także kwasy Omega-3, w tym DHA, niezbędny do prawidłowego rozwoju wzroku niemowlęcia.

~Ania
kamelia
2016-07-01

o to rzeczywiście warto dbać, żeby nie dopuścić do rozwoju żadnych chorób i żeby maluszek rósł sobie zdrowo w naszym brzuchu. Zresztą już sami lekarze powinni uczulać na to żeby brać odpowiednią ilość witamin. U mnie akurat tego trochę zabrakło i dokształcałam sie sama ale dobrych suplementów na rynku na szczęście nie brakuje i jak nie jesteśmy pewne to zawsze można sobie poczytać jaki jest skład i znalezc opinie w sieci. Sama brałam akurat prenatal ale jest mnóstwo alternatyw

~kamelia
kamelia
2016-07-11

o to rzeczywiście warto dbać, żeby nie dopuścić do rozwoju żadnych chorób i żeby maluszek rósł sobie zdrowo w naszym brzuchu. Zresztą już sami lekarze powinni uczulać na to żeby brać odpowiednią ilość witamin. U mnie akurat tego trochę zabrakło i dokształcałam sie sama ale dobrych suplementów na rynku na szczęście nie brakuje i jak nie jesteśmy pewne to zawsze można sobie poczytać jaki jest skład i znalezc opinie w sieci. Sama brałam akurat prenatal ale jest mnóstwo alternatyw

~kamelia
gerka
2016-07-13

No jest tego troche i zdecydowanie mamy w czym wybierac co cieszy. Mnie akurat lekarz uczulal na to zeby brac suplementy, najlepiej takie zlozone i dostarczac sobie wszystkiego co wazne. Wspominal tez m.in. o cholinie, ktora ma jakis tam spory wplyw na rozwoj mozgu dziecka, a w sumie nie kazdy o niej pamieta

~gerka
kamelia
2016-07-19

o cholinie to nawet nie każdy wie. W prenatalu ją miałam ale nie wiem w sumie który inny suplement ją zawiera

~kamelia
manka
2018-05-25

Sęk w tym, że witaminy są nie tylko w warzywach i owocach. Bo co z witaminą D? Kwasem foliowym? Albo kwasami dha? Takie składniki trzeba koniecznie suplementować, bo niedobory mogą być groźne i dla mamy i dla dziecka. Naczytałam się o wagach układu nerwowego, problemach z wzrokiem itp., więc ja wolę dla świętego spokoju witaminy przyjmować. Ale lekarz mi polecił takie mama dha, mają w składzie tylko to, co niezbędne, a nie cała tabelę witamin i minerałów, które są niepotrzebne.

~manka

Najpopularniejsze artykuły

Urlop ojcowski
Staraniowy

Przydatne placówki

Felietony
Nasi Partnerzy: Międzynarodowa Fundacja na Rzecz Rozwoju Nauki i Promocji Zdrowia Przejdź na stronę IQON
Podmiot odpowiedzialny: International Science and Health Foundation, ul. Kunickiego 10, 30-134 Kraków, tel.: (12) 633 80 57, fax.: (12) 633 80 55