Urlop macierzyński od 2010 roku

Dłużej mamą być

Do tej pory pozostającej w stosunku pracy pierworódce przysługiwało 20 tygodni urlopu w ramach spełniania obowiązków macierzyńskich. Okres ten był wydłużany w przypadku urodzenia kolejnego dziecka (31 tygodni), a matka wieloraczków mogła dysponować 33 tygodniami urlopu. Nowe przepisy przynoszą kolejne zmiany dla pracujących mam. Już od nowego roku będą mogły korzystać z dwuetapowego systemu urlopowego. Pierwszy – obligatoryjny – urlop macierzyński trwać ma 20 tygodni, natomiast drugi – fakultatywny – to dodatkowe 6 tygodni, które mama może, ale nie musi wykorzystać. 6-tygodniowy urlop fakultatywny jest docelowym punktem zmian w zakresie długości wolnego dla mam – będzie on sukcesywnie wydłużany: przy urodzeniu jednego dziecka w 2010 roku i w 2011 roku – wyniesie 2 tygodnie; w 2012 roku i w 2013 roku – 4 tygodnie; w 2014 roku osiągnie zaś maksymalny wymiar – 6 tygodni. Analogicznemu przedłużeniu uległy urlopy w przypadku urodzenia bliźniąt (31 tygodni), trojaczków (33), czworaczków (35), pięcioraczków i większej liczby dzieci (37), przy czym do dyspozycji mam pozostaje w tych przypadkach jeszcze 8-tygodniowy urlop fakultatywny.

Praca na urlopie

Jednym z najczęstszych zmartwień świeżo upieczonych pracujących mam jest obawa przed zwolnieniem po powrocie do pracy. Wiele z nich decyduje się na urlop wychowawczy, by spędzić z dzieckiem jak najwięcej czasu. Niekiedy jednak kobiety, wracając z urlopu macierzyńskiego, nie decydują się na urlop wychowawczy. Mogą wówczas wnieść do pracodawcy wniosek o skrócenie wymiaru godzin (ale do nie mniej niż połowy etatu), a okres ochronny przed zwolnieniem w tym wypadku wynosi nie 36, a 12 miesięcy.

Urlop od urlopu

Matka może przerwać swój urlop w dowolnym momencie. Czasem jednak decyzja ta nie zależy od niej. Dzieje się tak np. wtedy, gdy potrzebuje hospitalizacji, uniemożliwiającej opiekę nad dzieckiem. Wówczas, jeśli wykorzystała 8 tygodni przysługującego jej urlopu macierzyńskiego, z pozostałej jego części skorzystać może ojciec dziecka.

Prawo ojca

Bardzo ważną zmianą jest wprowadzenie urlopu dla ojców, tzw. tacierzyńskiego. Dotychczas pracujący ojciec mógł (jeśli wyraził taką chęć) jedynie przejąć część urlopu, którego nie wykorzystała matka, ale tylko w przypadku, gdy ta przebywała na urlopie macierzyńskim przynajmniej 14 tygodni. Zgodnie z nowelizacją kodeksu pracy, ojcu przysługuje – odrębny od macierzyńskiego – urlop w wymiarze jednego tygodnia (a od 2012 roku dwóch tygodni), wykorzystany jednak nie później niż w pierwszym roku po urodzeniu dziecka (w przeciwnym razie przepadnie).

Świadczenia

Zmianom uległy także warunki otrzymywania niektórych świadczeń:

• Zasiłek chorobowy – w przypadku, gdy ciężarna potrzebuje długotrwałych zwolnień ze względu na uniemożliwiający pracę stan zdrowia, przysługuje jej 270-dniowy okres zasiłkowy.

• Becikowe – warunkiem wypłaty becikowego będzie złożenie odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego, który potwierdza, że ciężarna poddała się stałej opiece lekarskiej w okresie ciąży (od 10 tygodnia do rozwiązania).
  

• Zasiłek macierzyński dla rolników – dotychczasowa trzyipółkrotność najniższej emerytury rolniczej wzrosła do czterokrotności i wynosi 2544 zł (wzrost o 318 zł).

Ponadto istnieje możliwość rozdysponowania zakładowym funduszem świadczeń socjalnych, np. w kierunku utworzenia przy zakładach pracy żłobków, przedszkoli lub miejsc, w których dzieci mogłyby przebywać w okresie pracy rodzica, a także do opłacenia opieki nad nimi.