Wygraj z rakiem jajnika

autor: Marta Czajka , 2011-04-21
Wygraj z rakiem jajnika
Każdego roku w Polsce lekarze wykrywają ok. 3 tys. nowych przypadków raka jajnika. Niestety, najczęściej w zaawansowanym stadium rozwoju, dlatego co roku na ten nowotwór umiera około 2 tys. Polek. Uważaj! Jeśli miewasz wzdęcia, zaparcia, cierpisz na niestrawność, często ci się odbija i nie wiążesz tych objawów ze złą dietą – powiedz o tym swojemu ginekologowi; mogą to być bowiem zwiastuny raka jajnika!

Skąd się bierze rak jajnika?

Tak naprawdę nie wiadomo, dlaczego chorujemy na nowotwory złośliwe. Niektóre z nich są w pewnym stopniu dziedziczne, inne atakują bez ostrzeżenia, a są i takie, na które sami pracujemy latami. Badania pokazują, że najczęściej na raka jajnika zapadają kobiety po 50. roku życia. Najczęściej również te, których matki i babki chorowały na ten nowotwór lub raka piersi, czy jelita grubego. Okazuje się jednak, że dziedziczona jest tylko skłonność do zachorowania na raka jajnika - pojawienie się guza związane jest z szeregiem okoliczności obciążających. Lekarze zauważyli, że większe prawdopodobieństwo zachorowania mają kobiety, które:

  • nigdy nie rodziły dzieci,
  • nigdy nie karmiły piersią,
  • nigdy nie stosowały hormonalnej antykoncepcji.

Wynika z tego, że częste cykle owulacyjne zwiększają ryzyko pojawienia się nowotworu. Z medycznych statystyk wynika, że każda ciąża połączona z karmieniem piersią zmniejsza ryzyko choroby o prawie 10 procent. Z kolei hormonalna antykoncepcja, blokując owulację, w pewien sposób działa profilaktycznie. Zdania lekarzy są jednak wciąż bardzo podzielone w tej kwestii.

Wiadomo natomiast, że na raka jajnika częściej chorują kobiety, u których wykryto mutacje genów BRCA1 i BRCA2. Bezpłatnie badania w kierunku wykrycia mutacji genów można wykonać w kilkunastu ośrodkach, m.in. w Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie lub w Centrum Onkologii w Warszawie.

Kiedy do lekarza?

Uważaj! Długo utrzymujące się zaparcia, niestrawność, niezwiązane z niewłaściwą dietą, mogą być zwiastunami raka jajnika!

Dlaczego rak jajnika najczęściej wykrywany jest dopiero w zaawansowanym stadium rozwoju? Zdaniem lekarzy ginekologów dzieje się tak, ponieważ choroba początkowo daje objawy głównie ze strony przewodu pokarmowego. A wiadomo, że jeśli dokucza nam zgaga czy mamy wzdęcia, nie idziemy z tym do ginekologa, tylko do internisty lub gastrologa. Okazuje się w końcu, że leczymy się miesiącami, a nawet latami na niestrawność. Tymczasem guz się rozrasta. Dopiero gdy osiągnie spore rozmiary i pojawią się objawy ze strony narządu rodnego, zasięgamy opinii ginekologa. Niestety, bardzo często jest już wtedy za późno...

Co więc robić, by obronić się przed rakiem jajnika? Przede wszystkim regularnie zgłaszać się do ginekologa na wizyty kontrolne. Kobiety powinny pojawiać się u lekarza z zamiarem wykonania badań kontrolnych co najmniej raz w roku, a kobiety z grupy ryzyka - dwa razy w roku.

Jakie zmiany powinny zaniepokoić:

  • nietypowe krwawienia lub wydzieliny z wszystkich otworów ciała lub brodawek sutkowych,
  • guzki, zgrubienia w sutkach, na skórze,
  • zmiany kształtu, wielkości lub koloru brodawek czy znamion,
  • owrzodzenia lub rany, które się nie goją,
  • przedłużające się zaburzenia przewodu pokarmowego,
  • chrypka i kaszel, które pojawiają się bez wyraźnej przyczyny i długo nie przechodzą.

Jak wygląda badanie?

Co prawda, podczas rutynowego badania raczej nie jest możliwe wykrycie guzów o średnicy mniejszej niż 1 cm (guz o średnicy 1 cm zawiera już około biliona komórek rakowych!), dlatego wskazane są badania USG - zarówno przezpochwowe, jak i przez powłoki brzuszne.

Jeśli podczas badań lekarz wykryje guz w jajniku (lub w jajnikach, ponieważ rak może rozwijać się w obu jednocześnie) i będzie wiedział, że od dłuższego czasu dokuczają nam dolegliwości ze strony układu pokarmowego, które nie wiążą się z dietą lub jakąś chorobą gastryczną, może podejrzewać raka jajnika. Prawdopodobnie zleci wówczas dodatkowe badania, np. tomografię komputerową, rezonans magnetyczny czy oznaczenie we krwi markerów nowotworowych (zwłaszcza CA 125) i przeciwciał monoklonalnych OC 125.

Dużo częściej specjaliści przeprowadzają jednak zwiadowcze badanie laparoskopowe - przez małe nacięcie lekarz wprowadza do jamy brzusznej laparoskop, przyrząd optyczny z oświetleniem. Dzięki temu może przyjrzeć się nie tylko jajnikom, ale również innym narządom wewnętrznym i wstępnie ocenić, czy nie doszło do przerzutów.

Usuwanie guza

Gdy wyniki dodatkowych badań wykażą występowanie w organizmie raka jajnika, podstawową metodą jego leczenia jest chirurgia. Chirurg ocenia stopień zaawansowania guza i sprawdza, czy rozprzestrzenia się on również w jamie brzusznej. Usuwa guz, a późniejsze badania mikroskopowe pozwalają odpowiedzieć na pytania o stopień zaawansowania i dokładny typ nowotworu. W przypadkach bardziej zaawansowanych, oraz gdy wycięcie całego nowotworu jest niemożliwe, podczas leczenia raka jajnika stosuje się również chemioterapię.

Jeśli kobieta jest młoda i chciałaby mieć dzieci, a nowotwór został wcześnie wykryty i nie ma przerzutów do innych narządów - lekarz usuwa tylko jajnik z guzem, pozostawiając drugi (zdrowy) i macicę. Nie ordynuje się wtedy chemioterapii, która często powoduje niepłodność. Jednak by lekarz mógł podjąć taką decyzję, badania tkanek pobranych z jamy brzusznej i węzłów chłonnych muszą wykluczyć przerzuty.

Gdy kobieta jest starsza - zwłaszcza jeśli weszła już w okres okołomenopauzalny - specjaliści najczęściej podejmują decyzję o usunięciu obu jajników i macicy oraz zastosowaniu chemioterapii (i ewentualnie radioterapii). Po usunięciu całego narządu rodnego kobieta, która przed operacją jeszcze miesiączkowała, wchodzi w okres niefizjologicznej menopauzy. Mogą się wówczas pojawić przykre objawy menopauzy. W takiej sytuacji kobieta może rozważyć (wraz ze swoim ginekologiem) rozpoczęcie hormonalnej terapii zastępczej.

Rokowania na całkowite wyzdrowienie pacjentki są w ogromnym stopniu uzależnione od stopnia zaawansowania nowotworu. Rak jajnika nie jest jednak wyrokiem. Jeśli nowotwór wykryto jeszcze w stadium niezaawansowanym, szanse przeżycia to około 90%. W przypadkach zaawansowanych statystyki nie są już aż tak pomyślne - jeszcze wiele lat od postawienia diagnozy żyje mniej więcej 2 na 10 pacjentek.

drukuj poleć artykuł

Serwis Ciążowy.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Wasze komentarze:

Brak komentarzy.

Najpopularniejsze artykuły

Urlop ojcowski
Staraniowy

Przydatne placówki

Felietony
Nasi Partnerzy: Międzynarodowa Fundacja na Rzecz Rozwoju Nauki i Promocji Zdrowia Przejdź na stronę IQON
Podmiot odpowiedzialny: International Science and Health Foundation, ul. Kunickiego 10, 30-134 Kraków, tel.: (12) 633 80 57, fax.: (12) 633 80 55