Zmiany zachodzące w układzie pokarmowym w trakcie ciąży

autor: lek. med. Witold Kłosiński , 2009-06-01
Zmiany zachodzące w układzie pokarmowym w trakcie ciąży
Układ pokarmowy jest jednym z tych, w którym zachodzą zasadnicze zmiany w okresie dziewięciu miesięcy ciąży. Decydują o tym zarówno zmiany hormonalne w kobiecym organizmie jak i samo powiększanie się macicy i jej ucisk na położone w pobliżu elementy układu pokarmowego.

Zmiany w jamie ustnej

Pod wpływem zwiększenia ilości estrogenów dochodzi do przerostu naczyń krwionośnych w dziąsłach i w związku z tym do częstszych krwawień. Jednocześnie częściej niż w innym okresie może dochodzić do zmian zapalnych w przyzębiu. Dziąsła sprawiają wrażenie przerośniętych. Są nierzadko bolesne i bardzo wrażliwe. Polecane są preparaty do płukania jamy ustnej zawierające substancje stosowane w leczeniu krwawiących i przerośniętych dziąseł. W przypadku bardzo uporczywych dolegliwości wskazana jest konsultacja stomatologiczna.

Należy używać miękkich szczoteczek. Często stosuje się leki przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Skuteczne są maści na dziąsła oraz płukanki.

W okresie ciąży w obrębie jamy ustnej mamy również do czynienia z nadmiernym wydzielaniem śliny. Ma ona charakter kwaśny, co ułatwia występowanie próchnicy zębów. eśli chcesz zachować zęby do późnej starości powinnaś zawsze, a w ciąży szczególnie:

  • myć zęby po każdym posiłku, minimum 2 razy dziennie;
  • szczotkować zęby co najmniej 3 minuty;
  • używać miękkich lub średnio twardych szczoteczek;
  • stosować pasty z fluorem;
  • regularnie odwiedzać stomatologa (1-2 razy do roku);
  • unikać słodyczy.

Zmiany ogólne

Najistotniejszą zmianą dotyczącą układu pokarmowego w okresie ciąży jest zwolnienie i osłabienie jego motoryki, a więc ruchów robaczkowych. Spowodowane jest to zwiększeniem stężenia progesteronu w surowicy. Konsekwencją zwolnienia motoryki są tendencje do zaparć. Dodatkowo, ucisk na odbytnicę powiększającej się macicy może nasilać tę tendencję. W celu przeciwdziałania tym dolegliwościom poleca się ciężarnym spożywanie pokarmów pełnoziarnistych, ciemnego pieczywa oraz wypijanie dużej ilości wody. Pomocne bywają preparaty ziołowe, jak np. Alax. Ewentualnie można stosować parafinę lub czopki doodbytnicze w szczególnie uciążliwych przypadkach. Polecane są również metody niefarmkologiczne. Wypróżnienie ułatwia wypicie szklanki ciepłej wody na 15 minut przed śniadaniem.

W związku ze zmniejszeniem się motoryki jelit pokarmy dłużej zalęgają w żołądku, co może prowadzić do zwiększonego wydzielania soku żołądkowego i w efekcie dawać objawy popularnej zgagi. Zaleca się ciężarnym w okresie nasilonych objawów częstsze przyjmowanie posiłków, za to w mniejszych ilościach. Poleca się również ograniczenie spożywania pokarmów tłustych, kawy, alkoholu oraz produktów zawierających proszek do pieczenia. Wszystkie one nasilają wydzielanie kwaśnej treści żołądka i uczucie zgagi.

Zwiększone wydzielanie w żołądku obserwuje się w pierwszym trymestrze ciąży. W późniejszym okresie dochodzi do jego obniżenia.

Zmiany w pęcherzyku

W okresie ciąży obserwuje się zmniejszenie napięcia ścian pęcherzyka żółciowego. Może to doprowadzić do jego powiększenia oraz do zalegania w nim żółci. W efekcie tych zmian stwierdza się zwiększoną tendencją do występowania kamieni. W przypadku utrudnionego odpływu żółci, może pojawić się typowy świąd skóry, nasilający się szczególnie w godzinach wieczornych i nocnych. Również w przypadku dolegliwości związanych z pęcherzykiem żółciowym poleca się spożywanie mniejszych, ale częstszych porcji. Dodatkowo powinno się wyeliminować z diety pokarmy bardzo tłuste.

Zmiany w wątrobie

W wątrobie ciężarnych nie stwierdza się zmian. Może ona tylko zwiększyć produkcję czynników krzepnięcia (zwiększone ryzyko zmian zakrzepowych, szczególnie naczyń żylnych nóg), oraz zmniejszyć syntezę albumin, co objawia się rozrzedzeniem krwi i może prowadzić do niedokrwistości. Są to zmiany okresowe ustępując niemal natychmiast po porodzie.

Podsumowanie

Dolegliwości ze strony układu pokarmowego zwykle nie wymagają interwencji farmakologicznej. Na ogół przestrzeganie zaleceń lekarskich jest całkowicie skuteczne. Regularne dbanie o higienę jamy ustnej, ograniczenie posiłków tłustych, zmniejszenie ilości spożywanych słodyczy oraz ewentualne stosowanie ziołowych preparatów przeczyszczających eliminuje większość dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

drukuj poleć artykuł

Serwis Ciążowy.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Wasze komentarze:

renia
2009-10-16

Zgaga w ciazy niestety bardzo mi dokuczala.Zwlaszcza wieczorem i jak bylam w pozycji lezacej.Po czesci to byla moja wina bo nie moglam sie oprzec slodyczom a one niestety zwiekszaja uczucie zgagi.Zgadzam sie z artykulem,ze nie wskazane sa ciasta z proszkiem do pieczenia dlatego w ciazy przerzucilam sie na drozdzowe.

renia
domi
2009-10-18

Nistety i mnie w ciazy zgaga nie byla obca. Mialam tez dosc duze zaparcia ale z tym radzilam sobie pijac rano przed sniadaniem pol szklanki wody z lyzeczka miodu/Nie polecam kobietom ,ktore maja cukrzyce ciezarnych/A jesli chodzi o zeby to zaczely mi sie psuc jak tylko zaczelam karmic.

domi
Shakti
2011-03-16

Mnie również męczyła zgaga w ciąży, niemal po każdym posiłku, ale dowiedziałam się o naprawdę skutecznym sposobie radzenia sobie z nią. Gdy zaczyna piec, wystarczy zjeść garść płatków migdałowych lub po prostu kilka migdałów, najlepiej sparzonych, bez skórki. Naprawdę pomagają!

Shakti
grażka
2012-08-22

Ja to byłam przekonana, że alkoholu w ciąży się nie ogranicza a całkowicie eliminuje, zaś środki przeczyszczające, nawet te ziołowe nie są wskazane, wręcz zabronione. Widać, są różne poglądy.

~grażka

Najpopularniejsze artykuły

Urlop ojcowski
Staraniowy

Przydatne placówki

Felietony
HPV
Nasi Partnerzy: Międzynarodowa Fundacja na Rzecz Rozwoju Nauki i Promocji Zdrowia Przejdź na stronę IQON
Podmiot odpowiedzialny: International Science and Health Foundation, ul. Kunickiego 10, 30-134 Kraków, tel.: (12) 633 80 57, fax.: (12) 633 80 55