Antybiotyki – brać czy nie?

Marcin Bielowicz
2009-11-30
Antybiotyki – brać czy nie?
Jesienno-zimowy sezon chorobowy w pełni. Choć antybiotyki zwalczają tylko bakterie i nie działają na wirusy, w Polsce panuje moda na leczenie antybiotykami zarówno w infekcjach bakteryjnych, jak i wirusowych. Tymczasem prowadzi to do groźnego procesu – uodporniania się bakterii na kolejne preparaty.

Złoty środek?

Należy pogodzić się z faktem, że powinniśmy decydować się na antybiotyki wyłącznie po konsultacji z lekarzem, ponieważ są one rozwiązaniem polecanym tylko wtedy, gdy zawodzą wszystkie inne środki. Należy stosować antybiotyki wówczas, gdy infekcję wywołują bakterie, a więc w przypadku anginy, zapalenia ucha, płuc bądź układu moczowego. Musimy przy tym pamiętać, że nie powinno się ich podawać przy wirusach – a więc chociażby w wypadku grypy i bólu gardła (za wyjątkiem anginy) – ponieważ kompletnie na nie działają, a mogą przynieść więcej szkód niż korzyści. Co więcej, w przyszłości taki preparat już nie pomoże dziecku, bo bakterie się na niego zwyczajnie uodpornią.

Dobre i złe bakterie

Przy całej swojej mocy antybiotyk działa niczym broń masowego rażenia – niszczy zarówno dobre, jak i wrogie bakterie.

W trakcie stosowania antybiotyku należy uzupełniać pożyteczną florę bakteryjną, która jest niszczona niejako przy okazji zwalczania choroby. Przy całej swojej mocy antybiotyk bowiem działa niczym broń masowego rażenia – niszczy wszystko, nie oglądając się na „swoich”. Należy jednak odczekać z podaniem probiotyków godzinę lub dwie od przyjęcia lekarstwa, aby nie zostały przez nie zneutralizowane. Później powinno się kontynuować ich podawanie przez około dwa tygodnie, chyba że dziecko pije mleko probiotyczne – wówczas najprawdopodobniej nie ma w ogóle potrzeby dodatkowego podawania żywych kultur bakterii.

Tabletki czy zastrzyki?

Lekarstwa i zastrzyki

Forma przyjmowania antybiotyku wiąże się ściśle z wiekiem dziecka. Dzieciom po szóstym miesiącu życia powinno podawać się je doustne, ale te najmłodsze otrzymują niestety zastrzyki. Co do podawania leku dziecku – pamiętajmy o sztywnych ramach czasowych, których musimy przestrzegać. Jeśli ma być on podawany co, na przykład, dwanaście godzin – tak rozłóżmy godziny, aby było nam najwygodniej.  Także – podając antybiotyk, nie rozcieńczajmy go w innych płynach, ponieważ jeśli maluch nie dopije go do końca, nie będziemy mieli pewności, czy przyjął odpowiednia dawkę.

Kuracja

Podczas choroby nasz organizm broni się sam, co nie oznacza, że powinniśmy też sami sięgać po leki, a szczególnie antybiotyki, które zostały nam „w spadku” po poprzednich przypadłościach.

Podczas choroby nasz organizm broni się sam, co nie oznacza, że powinniśmy też sami sięgać po leki, a szczególnie antybiotyki.

Po pierwsze, bakterie przez częste ich używanie po prostu się na nie uodporniają, po drugie może się okazać, że dany preparat jest niepotrzebny, a nawet szkodliwy. Co więcej, organizm „nauczony”, że z każdą dolegliwością poradzi sobie dzięki podawanemu zewnętrznie lekarstwu po prostu nie wykształci odpowiedniego odruchu obronnego, a jego odporność będzie maleć. Dlatego nie panikujmy i poczekajmy z decyzją o zastosowaniu antybiotyku. Często lekarz przepisuje leki objawowe, wyznaczając termin na za dwa, trzy dni. Wtedy można stwierdzić, czy konieczne jest zastosowanie silniejszych środków. Najczęściej do zwalczenia bakterii antybiotyk potrzebuje około tygodnia, ale ten czas może się wydłużyć. Jednak nawet jeśli dojdzie do szybkiego powrotu do normy – pod żadnym pozorem nie powinno się przerywać leczenia, ponieważ istnieje ryzyko nawrotu zakażenia.

Efekty niepożądane

Szczególną uwagę należy zwrócić na pokrzywkę, gdyż może to być zapowiedź wstrząsu anafilaktycznego, który zagraża śmiercią.

Antybiotyki zabijają nie tylko bakterie szkodliwe, ale i pożyteczne, zwłaszcza te w przewodzie pokarmowym, co może prowadzić do biegunki, osłabienia odporności czy niedoboru witamin i składników mineralnych. A jak poznać, że dany antybiotyk uczula? Najczęściej są to wymioty, wysypka, pokrzywka, obrzęk – które występują po podaniu antybiotyku. Szczególną uwagę należy zwrócić na bąble na czerwono-różowym tle, tzw. pokrzywkę, gdyż może to być zapowiedź wstrząsu anafilaktycznego, który zagraża śmiercią dziecka. Zawsze w takich przypadkach należy niezwłocznie skonsultować się ze specjalistą, a w ostatnim przypadku niezwłocznie wstrzymać podawanie preparatu.

Ciąża a antybiotyki

Choć w trakcie ciąży najlepiej jest unikać wszelkich lekarstw, są przypadki, kiedy stosowanie antybiotyku jest konieczne. Także kobieta karmiąca może je przyjmować, ale wcześniej musi o tym fakcie poinformować lekarza. Pamiętajmy, że niektóre antybiotyki, zwłaszcza w  pierwszym trymestrze ciąży, mogą oddziaływać szkodliwie na płód, dlatego antybiotyk jest zazwyczaj stosowany tylko wtedy, jeśli dochodzi do infekcji, której nie można wyleczyć w inny sposób. Co pocieszające, istnieje szeroka gama antybiotyków o udokumentowanym braku szkodliwości dla ciąży.

Serwis Ciążowy.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.