Urlop macierzyński 2009
lek. med. Witold Kłosiński
Nie ma znaczenia fakt, jak długo była zatrudniona u pracodawcy, jak również – w jakim wymiarze czasowym pracowała. Pracodawca powinien jednak mieć na uwadze rodzaj umowy o pracę, jaką zawarł z kobietą, która urodziła dziecko.
Przykład:
Pani Kasia jest zatrudniona w firmie na podstawie umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż miesiąc. Termin umowy o pracę upływa 15 stycznia 2007 roku. Pani Kasia zaszła w ciąże w maju 2006 roku, a dziecko przyszło na świat 2 lutego 2007 roku. W takim przypadku zastosowanie będzie mieć art. 177 § 3 kodeksu pracy, zgodnie z którym umowa o pracę Pani Kasi ulega przedłużeniu do dnia porodu. Wspomniany powyżej artykuł kodeksu pracy stanowi, iż przełużeniu do dnia porodu ulegają umowy zawarte na czas określony lub zawarte na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający miesiąc, pod warunkiem, iż ulegałyby ona rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży. Należy jednak mieć na uwadze, iż z dniem porodu umowa o pracę ulega rozwiązaniu, a Pani Kasi przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego. Nie przysługuje jej natomiast urlop macierzyński, ponieważ jest to uprawnienie zarezerwowane tylko dla osób, które pozostają czynnie w stosunku pracy.
Urlop macierzyński z mocy prawa przysługuje mamie w związku z urodzeniem dziecka w trakcie okresu zatrudnienia. Młoda mama nie ma obowiązku składania wniosku o jego przyznanie, a pracodawca nie ma prawa odmówić udzielenia takiego urlopu. Młoda mama powinna przedłożyć pracodawcy akt urodzenia dziecka lub inny dokument, który potwierdzi fakt narodzenia dziecka.
Jednakże w sytuacji, gdyby pracodawca odmówił udzielenia urlopu macierzyńskiego, grozi mu z tego tytułu kara grzywny.
Długość urlopu macierzyńskiego
Długość urlopu macierzyńskiego jest uzależniona od liczby porodów oraz liczby dzieci urodzonych w trakcie jednego porodu. Kodeks pracy reguluje tą kwestię w ten sposób:
- 18 tygodni przy pierwszym porodzie,
- 20 tygodni przy każdym następnym porodzie,
- 20 tygodni przysługuje kobiecie, która wychowuje dziecko przysposobione (adoptowane), lub która przyjęła dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza (również przy pierwszym porodzie),
- 28 tygodni w przypadku urodzenia bliźniaków lub większej ilości dzieci.
Pracodawca, na wniosek przyszłej mamy, może udzielić jej urlopu macierzyńskiego na dwa tygodnie przed planowanym rozwiązaniem.
W przypadku urodzenia dziecka wymagającego opieki szpitalnej, mama, po upływie pierwszych 8 tygodni urlopu, może z niego zrezygnować do momentu powrotu dziecka ze szpitala do domu. W tym okresie może powrócić do pracy, po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy o tym fakcie, a gdy dziecko zakończy leczenie, młoda mama może wykorzystać pozostałą częsć urlopu macierzyńskiego.
Prawa mamy i wynagrodzenie na czas urlopu
W trakcie urlopu macierzyńskiego młoda mama podlega szczególnej ochronie, mianowicie pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać z nią umowy o pracę. Jeżeli jednak zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy kobiety (art. 52 kodeksu pracy) i zakładowa organizacja związkowa (jezeli takowa działa w firmie) wyrazi zgodę na rozwiązanie umowy, wówczas może dojść do rozwiązania umowy.
Na podstawie art. 184 kodeksu pracy za okres urlopu macierzyńskiego, młodej mamie przysługuje zasiłek macierzyński, którego szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty reguluje ustawa z dn. 25 czerca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz.267).
Podstawa prawna:
Ustawa Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141)
Serwis Ciążowy.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.