Becikowe niejedno ma imię

Z okazji urodzenia dziecka rodzicom mogą przysługiwać aż trzy rodzaje świadczeń rodzinnych:

• rządowe becikowe – jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka, która nie zależy od dochodu rodziny i przyznawana jest według jednolitych zasad na terenie całego kraju;

• dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, który zależy od dochodu rodziny oraz prawa do zasiłku rodzinnego i przyznawany jest według jednolitych zasad na terenie całego kraju;

• samorządowe becikowe – gminna zapomoga z tytułu urodzenia dziecka, która nie jest przyznawana według jednolitych zasad na terenie kraju, ale może być przyznawana lokalnie, jeśli dana gmina podejmie taką decyzję – gmina może to zrobić, ale nie ma takiego obowiązku; to gmina ustala też zasady przyznawania zapomogi.

JEDNORAZOWA ZAPOMOGA Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA – TZW. RZĄDOWE BECIKOWE

Zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka wynosi 1000 zł. Jest świadczeniem jednorazowym i przysługuje wszystkim rodzinom – niezależne od osiąganych dochodów. Wniosek o zapomogę należy złożyć w terminie trzech miesięcy od dnia narodzin dziecka.

Ważne – zmiana przepisów!
Zmieniły się zasady przyznawania rządowego becikowego. To bardzo ważna informacja zarówno dla przyszłych mam, jak i dla lekarzy. Jeszcze do niedawna becikowe mogły pobrać wszystkie rodziny, w których urodziło się dziecko i które złożyły wniosek w urzędzie miasta. Teraz nie wystarczy już sam wniosek – po nowelizacji ustawy o świadczeniach socjalnych, która weszła w życie od 1 stycznia 2009 r. becikowe będą mogły otrzymać tylko te kobiety, które zostały objęte opieką lekarską od 10 tygodnia ciąży i przedstawią na to stosowne zaświadczenie. Nowelizacja ma na celu zachęcenie kobiet w ciąży do zapewnienia sobie odpowiedniej opieki medycznej i dbania o własne zdrowie, i zdrowie dziecka, przez całą ciążę. Obecnie – jak wynika z badań – tylko co dwunasta kobieta w ciąży ma lekarza prowadzącego ciążę i poddaje się regularnie badaniom.

Kto może otrzymać zapomogę?
Zapomoga przysługuje niezależnie od uprawnień do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka oraz od dochodu rodziny. Można zatem łączyć dodatek z zapomogą (otrzymać łącznie kwotę 2000 zł), jeśli ma się dochód nieprzekraczający 504 zł na osobę (lub 583 zł na osobę, gdy w rodzinie jest dziecko niepełnosprawne) albo można otrzymać tylko zapomogę (1000 zł), jeśli dochód rodziny jest wyższy.

Zapomoga przysługuje:

• matce lub

• ojcu lub

• opiekunowi prawnemu dziecka.

Gdzie złożyć wniosek?
Pisemny wniosek o jednorazową zapomogę można złożyć w urzędzie gminy lub w ośrodku pomocy społecznej (w miejscu, gdzie wypłacane są świadczenia rodzinne) w terminie trzech miesięcy od dnia narodzin dziecka. Wniosek złożony po terminie nie jest rozpatrywany.

Wymagane dokumenty:

• dokument stwierdzający tożsamość osoby ubiegającej się o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka;

• skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub inny dokument urzędowy potwierdzający datę urodzenia dziecka;

• pisemne oświadczenie, że na dziecko nie została już pobrana jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka (np. przez drugiego z rodziców);

• zaświadczenie lekarza prowadzącego ciążę lub karta ciąży.

DODATEK DO ZASIŁKU RODZINNEGO Z TYTUŁU URODZENIA DZIECKA

Dodatek wynosi 1000 zł i jest świadczeniem jednorazowym. By go otrzymać, trzeba mieć prawo do zasiłku rodzinnego, a więc spełniać pewne kryteria dochodowe. Czas na złożenie wniosku to 12 miesięcy od dnia urodzenie się dziecka.


Kryterium dochodowe
Aby starać się o dodatek do zasiłku z tytułu urodzenia dziecka, dochód w rodzinie nie może przekraczać kwoty 504 zł lub 583 zł – w przypadku, gdy w rodzinie wychowywane jest dziecko niepełnosprawne. Do rodziny zalicza się tylko rodziców i dzieci. Kwoty kryterium dochodowego odnoszą się do dochodu "na rękę", czyli po odliczeniu podatku dochodowego i składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

Kto jest uprawniony?
Osoby uprawnione do otrzymania dodatku to matka lub ojciec albo opiekun prawny dziecka. Może to być także osoba sprawująca faktycznie opiekę nad dzieckiem, która wystąpiła do sądu rodzinnego z wnioskiem o jego przysposobienie (taką osobę przepisy o świadczeniach rodzinnych definiują jako opiekuna faktycznego dziecka). Nie jest zatem opiekunem faktycznym babcia dziecka pozostawionego pod jej opieką przez rodziców, którzy np. wyjechali za granicę do pracy sezonowej. Tylko jedna z osób uprawnionych może otrzymać dodatek na dane dziecko. Na dziecko przysposabiane dodatek przysługuje, o ile nie został wypłacony wcześniej rodzicom lub opiekunowi prawnemu.

Do kiedy można występować o dodatek?
Dodatek może być przyznany do czasu ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia. Wniosek o ustalenie uprawnienia do dodatku należy więc złożyć najpóźniej do dnia, w którym dziecko kończy 1 rok życia.


Gdzie złożyć wniosek?
Wniosek o dodatek można złożyć:

• w swoim miejscu pracy, pod warunkiem, że: jest to pracodawca, który zatrudnia, co najmniej 20 pracowników, a rodzic  nie korzysta obecnie ze świadczeń rodzinnych, które wypłaca gmina (urząd miasta lub upoważniony do tego ośrodek pomocy społecznej) lub nie jest zainteresowany innymi świadczeniami rodzinnymi niż tylko zasiłek rodzinny, dodatek z tytułu urodzenia dziecka, ewentualnie – dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego lub dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego;

• w swojej gminie lub w gminnym ośrodku pomocy społecznej.

Wymagane dokumenty
Do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć:

• uwierzytelnioną kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek rodzinny,

• skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub inny dokument urzędowy potwierdzający wiek dziecka,

• orzeczenie o niepełnosprawności albo o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, w przypadku, gdy w rodzinie wychowuje się dziecko niepełnosprawne,

• zaświadczenia lub oświadczenia stwierdzające wysokość dochodu rodziny – z urzędu skarbowego.

GMINNA ZAPOMOGA

To, czy w danej gminie przyznawane jest samorządowe becikowe, zależy od jej możliwości finansowych i inicjatywy radnych. Radni sami ustalają wysokość becikowego oraz zasady jego przyznawania. Nie ma więc żadnych jednolitych reguł dotyczących samorządowego becikowego. Niekiedy zapomoga przyznawana jest wszystkim rodzinom, w których urodziły się dzieci, czasem otrzymanie becikowego uzależnione jest od dochodów rodziny; zdarza się też tak, że gmina wymaga udokumentowania zamieszkania na jej terenie przez np. ostatni rok. Wysokość kwoty samorządowego becikowego również ustalana jest przez gminy i waha się od 500 do nawet 2000 złotych w zależności od rejonu kraju.

O to, czy taka pomoc finansowa z kasy samorządu przysługuje rodzinom w danej gminie, a także o wysokość tej kwoty i o warunki, na jakich można się ubiegać o gminne becikowe, najlepiej pytać w urzędzie gminy, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania.

Pamiętajmy jednak, że niewiele gmin w Polsce decyduje się na udzielanie takiego wsparcia finansowego rodzinom. Z najnowszych badań wynika, że zaledwie 2 proc. gmin, a więc co dziesiąta gmina w Polsce, wypłaca dodatkowe świadczenia pieniężne dla urodzonych na ich terenie dzieci. Część gmin wybiera bowiem inne formy wspierania rodzin.