Diagnostyka HIV przed ciążą

Jakie badania powinna wykonać kobieta planująca ciążę?

Do najważniejszych badań, jakim obecnie powinna poddać się każda kobieta świadomie planująca ciążę, należy diagnostyka pod kątem występowania:

• toksoplazmozy;

• wirusowego zapalenia wątroby typu B;

• kiły i innych chorób wenerycznych;

• różyczki;

• listeriozy;

• wirusa HIV.

Dlaczego tak ważna jest diagnostyka pod kątem występowania wirusa HIV?

Aktualnie coraz częściej przeprowadzane są testy diagnostyczne oceniające ryzyko infekcji wirusem ludzkiego upośledzenia odporności – HIV. Postęp diagnostyczno-medyczny umożliwia nam wczesne wykrycie infekcji, edukację przyszłej matki, prowadzenie ciąży oraz w znakomitej większości - urodzenie zdrowego bobasa. Nie należy tematu HIV traktować jak tabu, a tym bardziej się go bać.

Nowoczesne leki w połączeniu z odpowiednim prowadzeniem ciąży oraz przestrzeganiem bezwzględnego zakazu karmienia piersią, w 99% przypadków zapobiegają zakażeniu dziecka! Skupmy się jednak na diagnostyce przed planowanym zajściem w ciążę.

Co kobieta powinna zrobić, aby mieć pewność, że nie jest zarażona wirusem HIV?

• W pierwszej kolejności odpowiedzieć sobie na pytanie: czy takie ryzyko istnieje? Pamiętać należy bowiem, że najbardziej narażone są kobiety często zmieniające partnerów seksualnych oraz dożylnie zażywające narkotyki.

• Jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie jest pozytywna lub jeśli kobieta mimo wszystko chce mieć całkowitą pewność, powinna wybrać się do laboratorium medycznego lub do stacji sanepidu przeprowadzającej badanie w kierunku HIV. Tam zostanie pobrana krew i przeprowadzone testy.

• Na koniec pozostaje uzbroić się w cierpliwość i - po kilku dniach - odebrać wyniki.

Jak przeprowadzane są obecnie badania przeciw HIV?

Wśród przeprowadzanych badań najbardziej wiarygodne jest wykrycie przeciwciał anty-HIV we krwi. Najczęściej stosowaną i najskuteczniejszą metodą jest metoda ELISA. Należy pamiętać, że potwierdzenie w/w metodą zakażenia wymaga powtórnego badania z tej samej próbki krwi. Tylko na podstawie dwóch dodatnich wyników badań metodą ELISA możemy postawić ostateczną diagnozę.

Czy istnieją ekspresowe badania dające 100-procentowe wyniki?

W niektórych laboratoriach przeprowadzane są szybkie badania (nawet w 10 min.) ze śliny lub moczu, aczkolwiek zawsze wymagają potwierdzenia z krwi. Jest to niezmiernie istotne, ponieważ istnieje ryzyko badania w tzw. „okienku serologicznym”. Jest to okres od momentu zakażenia do pojawienia się we krwi przeciwciał, podczas którego niemożliwe jest potwierdzenie zakażenia. Okres ten może trwać od 3 tygodni do 6 miesięcy od chwili zarażenia.

Liczne stacje diagnostyczne proponują poszukiwanie materiału genetycznego samego wirusa (RNA HIV). Badania takie dają możliwość potwierdzenie zakażenia w bardzo krótkim czasie po infekcji.

Jak wyniki badań na obecność wirusa HIV mają się do planowania ciąży?

Czas oczekiwania na wynik nie powinien być dłuższy niż 3-5 dni. Jeżeli wynik jest negatywny, nie istnieją przeciwwskazania do zajścia w ciąże. Jeżeli jednak jest pozytywny, przyszła matka powinna skonsultować się z ginekologiem oraz ze specjalistą w leczeniu chorych zakażonych wirusem HIV (na ogół specjalista chorób zakaźnych). Obaj lekarze, nadzorując wspólnie ciążę zarażonej kobiety, przy jej pełnej współpracy, mogą ograniczyć ryzyko zakażenia dziecka nawet do 1%.

Kilka słów na zakończenie

Co prawda niezwykle rzadko mamy do czynienia z przyszłymi matkami, które zostały zarażone wirusem HIV, jednak tego tematu nie powinno się bagatelizować.

Pamiętajmy, że infekcja HIV nie przekreśla szans na zdrowe potomstwo. Kobiety, które dotknęła ta choroba, mogą z bardzo dużym prawdopodobieństwem urodzić zdrowego dzidziusia. Muszą tylko spełnić jeden warunek – całkowicie zaufać swojemu lekarzowi i wypełniać jego polecenia przed poczęciem, w trakcie ciąży oraz w połogu. Wskazane jest również sprawdzenie kompetencji lekarza odnośnie prowadzenia tego typu ciąż zanim dokonamy wyboru.