Nikotyna

Nikotyna (łac. <herba> nicotiana – ziele Nicota, tj. tytoń) — jest to alkaloid pirydynowy zawarty w liściach tytoniu. Jest to bezbarwna ciecz szybko ciemniejąca na powietrzu o zapachu tytoniu, rozpuszczalna w wodzie.

Nikotyna jest dość silną toksyną działającą na układ nerwowy. Stosuje się ją m.in. w mieszankach z innymi związkami jako środek owadobójczy. Już w bardzo małych ilościach pobudza układ nerwowy (powoduje podniesienie poziomu dopaminy w mózgu), w wyniku czego, wzmaga zdolności wydzielania gruczołów i podwyższa ciśnienie krwi. W większych dawkach powoduje paraliż układu oddechowego. Alkaloid ten jest głównym czynnikiem ryzyka chorób serca, przyczynia się również do powstawania nowotworów (np. raka płuc czy białaczki). Śmiertelna dawka dla ludzi, to ok. 60 mg.

Nikotyna jest środkiem silnie uzależniającym, tak jak alkohol czy narkotyki. Wywołany przez nikotynę proces uzależnienia psychogennego i farmakogennego jest zbliżony do tego, jaki powoduje heroina i kokaina.