Protoonkogeny

Protoonkogeny (gr. προτοσ - pierwszy, pierwotny) — geny kodujące czynniki wzrostu komórek lub białka, w których mutacja przyspiesza proces nowotworowy. Mutacje w protoonkogenach powodują, że czynniki przez nie produkowane są nadaktywne lub wymykają się mechanizmom spod kontroli. Każdy człowiek ma po 2 kopie jednego genu. W przypadku protoonkogenów wystarczy mutacja jednej kopii, aby naruszyć równowagę w podziałach komórkowych. Uwarunkowana mutacją zmiana sprawia, że przekształca się w onkogen.

Protoonkogeny mogą stać się onkogenami na drodze następujących mechanizmów:

• delecji lub mutacji punktowej;

• amplifikacji genu (tj. jego wielokrotne skopiowanie);

• translokacji chromosomalnej (np. chromosom Philadelphia, obecny u 90% chorych na przewlekłą białaczkę szpikową; wymiana pomiędzy długimi ramionami chromosomów 22 i 9).