Srom

Srom (łac. vulva) — zewnętrzna część układu rozrodczego (płciowego) kobiety, która składa się ze wzgórka łonowego (wzgórka Wenus) i dwóch warg sromowych większych. W obrębie wzgórka łonowego u góry łączą się one, tworząc spoidło warg przednie, a od tyłu łączą się w miejscu zwanym spoidłem tylnym.

W szparze (sromowej) między wargami większymi znajdują się wargi sromowe mniejsze, które utworzone są z cienkiej nieowłosionej skóry o zwiększonej ilości melaniny; pozbawione są one gruczołów potowych. Wargi te z przodu zachodzą na łechtaczkę – narząd umiejscowiony w przedniej części sromu. Łechtaczka utworzona jest przez parzyste ciała jamiste, które – łącząc się na końcu – pokryte są napletkiem i tworzą żołądź. Łechtaczka jest tworem znajdującym się nad ujściem cewki moczowej, który zawiera bardzo liczne sploty naczyń krwionośnych i zakończenia nerwów czuciowych. Poniżej łechtaczki znajduje się ujście cewki moczowej. To bliskie sąsiedztwo cewki moczowej z pochwą stwarza możliwość przedostawania się drobnoustrojów z pochwy do dróg moczowych i spowodowania zakażenia pęcherza moczowego i miedniczek nerkowych.

Srom zwilża wydzielina gruczołów, których ujścia znajdują się w przedsionku pochwy – tzw. gruczoły przedsionkowe mniejsze i gruczoły przedsionkowe większe (gruczoły Bartholina).

Większość kobiet z dolegliwościami sromu uskarża się na świąd, jednak część z nich dodatkowo cierpi z powodu bólu, pieczenia czy uczucia ucisku. Przyczyniają się do tego:

• częste infekcje grzybicze;
• częste stosowanie antybiotyków;
• podrażnienie chemiczne – mydła, dezodoranty;
• otarcia mechaniczne;
• wcześniejsze zabiegi chirurgiczne zewnętrznych narządów płciowych;
  
• podrażnienie nerwów lub skurcz mięśni miednicy.

Choroby sromu:

• opryszczka (HSV);
• grzybica;
• dermatozy (łuszczyca, liszaj twardziony, liszaj płaski);
• brodawki (kłykciny kończyste);
• choroby pęcherzowe (zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella, pęcherzyca, pemfigoid pęcherzowy, choroba Hailey-Hailey);
• nowotwory złośliwe: mięsak, czerniak złośliwy, przerzuty raka do sromu, rak pierwotny sromu;
  
• nowotwory niezłośliwe: wodniak, kaszak, brodawczak, naczyniak, włókniak.

Wśród niektórych ludów afrykańskich oraz na Bliskim Wschodzie najbardziej rozpowszechnioną modyfikacją genitaliów jest obrzezanie, czyli usunięcie części sromu, najczęściej łechtaczki lub części warg sromowych, z przyczyn kulturowych czy religijnych. Dziś obrzezywanie kobiet lub okaleczanie żeńskich organów płciowych praktykowane jest w 28 krajach Afryki.

Srom w dawnym języku polskim oznaczał wstyd oraz zgryzotę.