Urlop macierzyński

Urlop macierzyński — to czas wolny od świadczenia pracy przez pracownika. Urlop macierzyński jest jednym z najważniejszych uprawnień przysługujących osobom zatrudnionym, w związku z urodzeniem dziecka. Ustanowiony został ze względu na zapewnienie ochrony zdrowia kobiet w ostatnim okresie ciąży, jak również tuż po porodzie. Z urlopu macierzyńskiego może korzystać matka dziecka i ojciec dziecka.

Pracownik ma prawo wykorzystać co najmniej 2 tygodnie urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu. Po porodzie przysługuje mu reszta urlopu macierzyńskiego niewykorzystanego wcześniej, aż do wyczerpania jego pełnego wymiaru.

Urlop macierzyński i wychowawczy przysługuje tylko wtedy, jeśli pracownik podpisał umowę o pracę. Jeśli pracuje na umowę zlecenie, umowę o dzieło albo prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, te przywileje nie obejmują go.

Od stycznia 2010 roku zaczęły obowiązywać nowe przepisy dotyczące urlopu macierzyńskiego. Dzięki tym zmianom pracownicy mogą korzystać z dwuetapowego systemu urlopowego. Pierwszy – obligatoryjny – urlop macierzyński trwa 20 tygodni, natomiast drugi – fakultatywny – to dodatkowe 6 tygodni, które mama może, ale nie musi wykorzystać. 6-tygodniowy urlop fakultatywny jest docelowym punktem zmian w zakresie długości wolnego dla mam – będzie on sukcesywnie wydłużany: przy urodzeniu jednego dziecka w 2010 roku i w 2011 roku – wyniesie 2 tygodnie; w 2012 roku i w 2013 roku – 4 tygodnie; w 2014 roku osiągnie zaś maksymalny wymiar – 6 tygodni. Analogicznemu przedłużeniu uległy urlopy w przypadku urodzenia bliźniąt (31 tygodni), trojaczków (33), czworaczków (35), pięcioraczków i większej liczby dzieci (37), przy czym do dyspozycji mam pozostaje w tych przypadkach jeszcze 8-tygodniowy urlop fakultatywny.

Nowością wprowadzoną do Kodeksu pracy są także urlopy ojcowskie. Pracownik-ojciec wychowujący dziecko ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze 2 tygodni, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. W latach 2010 i 2011 urlop ojcowski będzie trwał 1 tydzień, a o od 2012 r. – 2 tygodnie.