Zasadniczo prawo do wynagrodzenia chorobowego (wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy spowodowanej chorobą) przysługuje pracownikowi dopiero po upływie tzw. okresu wyczekiwania. Dotyczy to również pracownic będących w ciąży. Jest to minimalny okres, przez który pracownik musi być objęty ubezpieczeniem chorobowym, ażeby móc nabyć prawo do wynagrodzenia chorobowego. Długość tego okresu określa ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Wprawdzie ustawa ta określa niezbędny okres ubezpieczenia wymagany do nabycia prawa do zasiłku chorobowego, jednakże na mocy art. 92 § 3 pkt 2 kodeksu pracy, wymaganie to stosuje się również do wynagrodzenia chorobowego wypłacanego przez pracodawcę. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, wynagrodzenie chorobowe nie przysługuje w przypadkach, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego.

Przypomnieć wypada, że w przypadku niezdolności do pracy spowodowanej chorobą świadczenia pieniężne z tego tytułu przyjmują postać w pierwszej kolejności wynagrodzenia chorobowego wypłacanego przez pracodawcę – przez pierwsze 33 dni w roku kalendarzowym, a następnie obowiązek wypłaty świadczeń przechodzi, co do zasady, na ZUS, który wypłaca pracownikowi za dalszy okres niezdolności do pracy zasiłek chorobowy.

Pracownik nabywa prawo do wynagrodzenia chorobowego / zasiłku chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Oznacza to, że jeżeli pracownik zachorował przed upływem tego okresu, za czas niezbędny do upływu 30 dni ubezpieczenia nie uzyska żadnych świadczeń pieniężnych z tytułu nieobecności w pracy spowodowanej chorobą.

Przykład:

Pracownica była zatrudniona od 1 czerwca 2009 r. 20 czerwca zachorowała i dostała zwolnienie lekarskie na 7 dni. W związku z tym, że w jej przypadku okres wyczekiwania upłynie 30 czerwca 2009 r., natomiast na zwolnieniu lekarskim będzie przebywała w dniach od 20 – 27 czerwca, za okres nieobecności w pracy nie otrzyma wynagrodzenia chorobowego. Gdyby jednak pracownica przebywała na zwolnieniu przez 14 dni, tj. od 20 czerwca – 4 lipca, wówczas, wobec upływu z dniem 30 czerwca okresu wyczekiwania, za czas choroby przypadający od dnia 1-4 lipca otrzyma wynagrodzenie chorobowe w odpowiedniej wysokości (pracownica w ciąży 100% wynagrodzenia).

Bardzo ważną zasadą przy ustalaniu, czy okres wyczekiwania w przypadku konkretnego pracownika już upłynął jest reguła, że na poczet wymaganych 30 dni ubezpieczenia zalicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.

Przykład:

Pracownica została zatrudniona 1 czerwca 2009 r. Wcześniej do 15 maja miała zawartą na rok umowę o pracę z innym pracodawcą. Na zwolnieniu lekarskim przebywa od 20 czerwca 2009 r. Za cały okres przebywania na zwolnieniu lekarskim otrzyma pełne wynagrodzenie chorobowe ponieważ do okresu ubezpieczenia u nowego pracodawcy, tj. 20 dni dolicza się okres ubezpieczenia chorobowego u poprzedniego pracodawcy, tj. okres od 15 maja 2008 r. do 15 maja 2009 r., skoro przerwa pomiędzy jednym zatrudnieniem a drugim (obowiązkowymi tytułami ubezpieczenia chorobowego) nie przekroczyła 30 dni.

Istnieją jednak sytuacje, gdy pracownik nabędzie prawo do wynagrodzenia chorobowego już od pierwszego dnia podlegania ubezpieczeniu chorobowemu (od pierwszego dnia zatrudnienia). Nie ma wtedy znaczenia, czy upłynął już okres wyczekiwania czy też nie. Takie uprawnienie przysługuje:

• absolwentom szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych;

• jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy;

• ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego;

• posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.

Przykład:

Pracownica została zatrudniona na umowę o pracę od 1 czerwca 2009 r. 6 miesięcy wcześniej wypowiedziała stosunek pracy z pracodawcą, u którego przepracowała 10 lat. U nowego pracodawcy przysługuje jej prawo do wynagrodzenia chorobowego/zasiłku chorobowego od pierwszego dnia zatrudnienia.

Odnosząc się do postawionego na wstępie pytania należy podać, że zasadniczo wynagrodzenie chorobowe (płatne L4) będzie Pani przysługiwało dopiero od dnia 31 grudnia, ponieważ dopiero z dniem 30 grudnia upłynie w Pani przypadku okres wyczekiwania. Jeżeli jednak przed podjęciem aktualnej pracy była Pani objęta ubezpieczeniem chorobowym i przerwa pomiędzy okresem poprzedniego ubezpieczenia oraz ubezpieczenia z tytułu obecnie wykonywanej pracy nie przekracza 30 dni bądź do momentu podjęcia pracy przebywała Pani na urlopie wychowawczym lub na urlopie bezpłatnym, wówczas może Pani sobie doliczyć do wymaganego okresu wyczekiwania okres poprzedniego ubezpieczenia. Jeżeli łącznie przekraczałby 30 dni, wtedy przysługują Pani świadczenia od pierwszego dnia choroby. Tak samo będzie w sytuacji, jeżeli wcześniej była Pani obowiązkowo ubezpieczona przez okres co najmniej 10 lat, a także w pozostałych powyżej wskazanych przypadkach.

Podstawa prawna:

• art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy;

• art. 4 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa